NGV-Geonieuws 156 artikel 1004

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


Januari 2009, jaargang 11 nr. 1 artikel 1004

Redactie: George Brouwers tot en met artikel 1023 en vanaf 1024 dr.W.M.L.(Willem) Schuurman

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 156! Op de huidige pagina is alleen artikel 1004 te lezen.

<< Vorig artikel: 1003 | Volgend artikel: 1005 >>

1004 Darwinisme of Wallacinisme
Auteur: drs. Marvin Overbeeke

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Darwin en de evolutietheorie zijn innig verbonden, maar er is nog iemand die een zeer belangrijke invloed heeft gehad op de vorming van deze theorie. Alfred Russel Wallace is een naam die helaas maar bij weinigen bekend is. Deze twee mensen zijn echter wel beiden de grondlegger van de evolutietheorie en zonder een van beiden had het mogelijk nog een hele tijd geduurd voordat het aan papier toevertrouwd zou worden. Bij Darwin zat het al twintig jaar in zijn hoofd, maar hij had een zetje nodig van Wallace om het te publiceren. Wallace was jonger dan Darwin en had onder andere al een aantal van zijn publicaties gelezen totdat het in zijn hoofd vormde. Kortom, was er geen Darwin of geen Wallace geweest halverwege de 19e eeuw dan was de evolutietheorie mogelijk sterk vertraagd.

Darwin was een geletterd man van welgestelde ouders, maar Wallace was aan de andere kant iemand van arme komaf zonder hoge opleiding. Beiden waren ze in eerste instantie geÔnteresseerd in kevers. Deze interesse verkreeg Wallace door een vriend van hem waarmee hij plannen maakte om naar de Amazone af te reizen om zijn beginnende theorie te kunnen bewijzen aan de hand van het daar te verzamelde materiaal. Wallace had amper geld, maar had een goede manier gevonden om geld te verdienen voor de reis. Daar gevangen dieren werden geprepareerd en verstuurd om te worden verkocht. Doordat hij hierdoor heel veel materiaal in handen kreeg, dat hij allemaal aandachtig bestudeerde, had hij een heel goed beeld van de variatie binnen de soorten die hij ving. Na vier jaar ging hij echter weer terug naar huis, maar de boot met vele van zijn monsters en hemzelf verging. Hij overleefde en maakte alweer kort daarop plannen voor de volgende expeditie naar de Indische archipel.
Vanaf 1854 hopte hij acht jaar lang van het ene eiland naar het andere en verzamelde hij vele monsters en ideeŽn. Tijdens een koortsaanval viel alles in zijn hoofd op zijn plaats. Een groot punt was de biogeografie die hem al in de Amazone was opgevallen. Daar kwamen 3 rivieren samen en er waren 3 verwante apensoorten die maar aan 1 kant van de rivier voorkwamen.
Aan de andere kant van de wereld viel het hem op dat er een scheidingslijn was waarbij in het westen vele soorten uit Afrika en AziŽ voorkwamen en aan het oosten veel soorten die een Australische achtergrond hebben. Dit is geen logisch vervolg van het Goddelijke verhaal. Ook stelde hij zichzelf plots de vraag 'waarom gaat de ene dood en de andere nietí? Het antwoord dat bij hem opkwam was dat de best aan de omgeving aangepaste varianten overleven.


De Wallacelijn is vernoemd naar Alfred Russel Wallace.
Aan de westkant van de lijn komen voornamelijk Afrikaans-Aziatische dieren
voor zoals tijgers, tapirs en gibbons, terwijl aan de oostkant Australische dieren
zoals kaketoes, kasuarissen en kangaroes de overhand hebben.

Door dit Eureka moment stuurde hij zijn ideeŽn naar Darwin die hij op dat moment alleen nog maar kende als vriendelijke, wetenschappelijke penvriend. In de brief schreef hij dat hij hoopte dat het idee voor Darwin net zo nieuw was als voor hemzelf. Darwin had dit idee echter al twintig jaar in zijn hoofd zitten en werd hierdoor wakker, het werd tijd om zijn theorie eindelijk op papier te zetten en te stoppen met het nog verder perfectioneren van zijn gedachten. 24 November 1859 werd zijn 'On the Origin of Speciesí gepubliceerd. Als attent gebaar van Darwin stuurde hij het boek op naar Wallace die nog in IndiŽ zat. Na het een aantal keren gelezen te hebben en zich verwonderd te hebben over de manier waarop het geformuleerd was, schreef hij aan een oude vriend een brief. Hierin vertelde hij dat Wallaceís grootst mogelijke lof naar Darwin uitging. Het was zelfs Wallace die de term Darwinisme voor het eerst gebruikte. Een aantal jaren later werd de lijn die hij had ontdekt tussen Indische en Australische faunaís naar hem vernoemd door darwinist Thomas H. Huxley. Alfred Russel Wallace was zeer bescheiden en naamsbekendheid interesseerde hem niet. Daardoor maakte hij zich niet druk over wie er met de eer ging strijken over de evolutietheorie, het ging hem om zijn ideeŽn. D. Quammen & R. Clark, 2008. De andere Darwin. National Geographic, december 2008, pp.136-163.

Referenties:
  • D. Quammen & R. Clark, 2008. De andere Darwin. National Geographic, december 2008, pp.136-163.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl