NGV-Geonieuws 159 artikel 1015

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


April 2009, jaargang 11 nr. 4 artikel 1015

Redactie: George Brouwers tot en met artikel 1023 en vanaf 1024 dr.W.M.L.(Willem) Schuurman

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 159! Op de huidige pagina is alleen artikel 1015 te lezen.

<< Vorig artikel: 1014 | Volgend artikel: 1016 >>

1015 De mythische driehoorn in gevecht
Auteur: drs. Marvin Overbeeke

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie ! Klik hier voor alle artikelen over (Dino)sauriers ! Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Triceratops, een van de bekendste dinosauriŽrs, staat vaak afgebeeld in gevecht met een soortgenoot of met zijn aangewezen aartsrivaal Tyrannosaurus. Hiervoor is echter nooit bewijs aangeleverd. Er zijn dan ook theorieŽn dat deze dinosauriŽr zijn nekkraag en horens alleen gebruikte om te imponeren. Een aantal onderzoekers hebben uiteindelijk de moed gehad om uit te zoeken of het beeld van vechtende Triceratopsen klopt. Wat zij gevonden hebben is dat dit inderdaad het geval is: Triceratops is een vechtersbaas geweest.

Een flink aantal schedels van zowel Triceratops als van Centrosaurus zijn onderzocht op beschadigingen van de botten. Ze beweren niet dat de beschadigingen alleen van gevechten zijn maar er komt wel een duidelijk verschil uit. Zowel Triceratops als Centrosaurus hebben in een vergelijkbare omgeving geleefd met hetzelfde kaliber rovers. Hierdoor concluderen ze dus dat de beschadigingen in principe hetzelfde zouden moeten zijn. Alles wat afwijkt is dan van soortgenoten in onderlinge gevechten.

In het figuur hieronder houdt het linkse getal in dat er een X aantal beschadigingen gevonden zijn op het desbetreffende bot. Het rechtse getal is het aantal onderzochte botten.


Triceratops (A) heeft twee grote horens boven zijn ogen en een kleine op zijn neus.
Centrosaurus (B) heeft dit precies andersom.
Deze dinosauriŽr heeft twee kleine horens boven zijn ogen en een grote op zijn neus.
Als deze twee vechten zullen ze dus verschillende verwondingen maken bij soortgenoten.
Uit de gegevens in de figuur blijkt ook dat dit het geval is.

Voor dit onderzoek zijn de beschadigingen op een aantal schedelbotten opgeteld en hieruit blijkt dus dat de kraag van Triceratops het relatief zwaar te verduren had. Het aantal beschadigingen op de andere botten zijn vrij vergelijkbaar en daardoor worden deze grotendeels aan andere factoren toegerekend. Uit onder andere deze getallen concluderen ze dat twee Triceratopsen met de horens in elkaar vocht en Centrosaurus veel minder. Volgens weer andere onderzoekers zijn bij Centrosaurus in verhouding weer meer gebroken ribben gevonden en dus hadden deze twee dinosauriŽrs heel andere manieren om te bepalen wie de baas was.

De nekkraag ontstond al bij de voorouders van deze twee zonder dat er nog horens aanwezig waren, dus was de nekkraag in eerste instantie bedoeld om te imponeren, maar kreeg deze bij Triceratops nog de extra taak om het lichaam te beschermen. De indrukwekkende gedachte aan twee vechtende Triceratopsen kan dus goed kloppen.

Referenties:
  • Farke A.A., Wolff E.D.S., Tank D.H., 2009. Evidence of combat in Triceratops. PLoS ONE 4(1): e4252

Figuur afkomstig uit artikel.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl