NGV-Geonieuws 169 artikel 1039

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


Juli 2010, jaargang 12 nr. 5 artikel 1039

Redactie: George Brouwers tot en met artikel 1023 en vanaf 1024 dr.W.M.L.(Willem) Schuurman

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 169! Op de huidige pagina is alleen artikel 1039 te lezen.

<< Vorig artikel: 1038 | Volgend artikel: 1040 >>

1039 Hogere temperaturen leidden, door verandering van bladvorm, tot meer bosbranden
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon, AMU, Poznan

Klik hier voor alle artikelen over het Milieu ! Klik hier voor alle artikelen over (Paleo)Klimaat !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Tot wat voor interessante resultaten multidisciplinair onderzoek kan leiden, blijkt uit een studie waarin wordt aangetoond dat veranderingen van het klimaat in het geologische verleden tot meer bosbranden moeten hebben geleid. De resultaten geven ook aan dat de aarde, bij voortgaande opwarming, ook in de toekomst aan meer branden zou kunnen worden blootgesteld.


Bosbranden ontstaan gemakkelijker wanneer de bomen smalle
bladeren of naalden hebben.

Bosbranden zijn, geologisch gezien, van aller tijden, althans vanaf de tijd dat bossen het land begonnen te bedekken. Een van de oorzaken is blikseminslag, maar de ernst van een brand wordt in hoge mate bepaald door de brandbaarheid van het materiaal, in dit geval dus bossen. Uit de studie blijkt dat de bladvorm van bomen de brandbaarheid benvloedt.


Deze fossiele conifeer, Podozamites, gekenmerkt door brede
bladeren, dateert van vr de grens Trias/Jura in oostelijk Groenland.

Het geologische deel van de studie werd uitgevoerd op Groenland, waar de fossiele flora uit gesteenten op de grens Trias/Jura werden onderzocht. Die grens wordt gekenmerkt door een massa-uitsterving, waarvan wordt aangenomen dat die voortvloeide - of althans indirect mede werd bepaald door - een duidelijke temperatuurstijging; die zou hebben samengehangen met een hogere concentratie van CO2in de atmosfeer. Het blijkt dat de bladeren van de bomen gedurende de klimaatverandering zich aan de hogere temperaturen aanpasten door smaller te worden: daardoor verdampten ze minder water.


Deze fossiele conifeer, Stachyotaxus, gekenmerkt door naaldvormige
bladeren, dateert van na de grens Trias/Jura in oostelijk Groenland.

Dat gegeven werd meegenomen bij experimenten die werden uitgevoerd bij het Centre for Fire Safety Engineering van de Universiteit van Edinburgh. Dat centrum houdt zich bezig met brandveiligheid en met methoden om de kans op brand te verminderen. Bij de in dit centrum uitgevoerde experimenten bleek dat bomen met smalle bladeren brandbaarder zijn dan bomen met brede bladeren, en dat ze bij een door bliksem ontstane brand daardoor gemakkelijker leiden tot het afbranden van een groot gebied.


onderzoekleidster Claire Belcher
gedurende het onderzoek in Groenland.

Op basis van de experimenten komen de onderzoekers tot de conclusie dat de bossen op het eind van het Trias ongeveer vijfmaal beter brandden dan de bossen uit de tijd dat de temperatuur nog niet was gestegen. Er is geen reden om aan te nemen dat de flora nu anders zal reageren op een temperatuurstijging dan in het geologische verleden. Dat betekent dat, als de temperatuurstijging uit de vorige eeuw blijft doorgaan (wat overigens niet het geval lijkt), ook de bossen van nu brandbaarder zullen worden. Ook nu vinden echter al grote bosbranden plaats; zo werden in 1988 bijna 500.000 hectare bos verwoest bij een brand in Yellowstone Park. Voor zover bekend zijn er tot nu toe echter geen veranderingen opgemerkt in de bladvorm van de bomen waaruit onze bossen bestaan. Belcher:

Referenties:
  • Belcher, C.M., Mander, L., Rein, G., Jervis, S.X., Haworth, M., Hesselbo, S.P., Glasspool, I.J. & McElwain, J.C., 2010. Increased fire activity at the Triassic/Jurassic boundary in Greenland due to climate-driven floral change. Nature Geoscience 3, 426-429.

Fotos welwillend ter beschikking gesteld door Claire Belcher (http://clairebelcher.carbonmade.com), School of Biology and Environmental Science, University College Dublin, Dublin, Ierland.


Copyright NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl