NGV-Geonieuws 170 artikel 1061

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


Augustus 2010, jaargang 12 nr. 5 artikel 1061

Redactie: George Brouwers tot en met artikel 1023 en vanaf 1024 dr.W.M.L.(Willem) Schuurman

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 170! Op de huidige pagina is alleen artikel 1061 te lezen.

<< Vorig artikel: 1060 | Volgend artikel: 1062 >>

1061 Fotokaart van Mars voor iedereen beschikbaar
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon, AMU, Poznan

Klik hier voor alle artikelen over Astronomie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Voor iedereen is nu de meest gedetailleerde fotokaart van Mars beschikbaar gekomen. Hij is samengesteld uit ruim 20.000 opnames die zijn gemaakt met het zogeheten Thermal Emission Imaging System (THEMIS), een op vele golflengtes werkende infraroodcamera aan boord van het ruimtevaartuig Odyssey.


Artist’s impression van de Odyssey in zijn baan om Mars.

De opnames met THEMIS begonnen acht jaar geleden, en de grote hoeveelheid foto’s is vanaf het moment dat de eerste foto’s binnen kwamen door onderzoekers van de Mars Space Flight Facility van de Universiteit van Arizona, in samenwerking met onderzoekers van NASA’s Jet Propulsion Laboratory (JPL), verwerkt tot de meest gedetailleerde kaart die van de ‘rode planeet’ bestaat. Dat is een enorm werk geweest, want alle foto’s moesten worden bijgewerkt om een gelijkmatige zwarting te krijgen, en er moest heel wat gepuzzeld worden om de juiste foto’s op de juiste wijze met elkaar te verbinden (doordat de opnames onder verschillende hoeken werden genomen, passen ze niet vanzelf aan elkaar maar moeten ze met computerprogramma’s ‘rechtgetrokken’ worden).

Verwacht wordt dat veel professionals de kaart zullen gebruiken, maar dat hij ook door amateurs veelvuldig zal worden geraadpleegd (zie de URL bij de referenties). Het is mogelijk om enorme objecten waar te nemen, maar door inzoomen met een zeer krachtige computer en software die het binnenhalen van foto’s in de orde van gigabytes mogelijk maakt, kunnen ook details worden bestudeerd; bij volledig inzoomen zijn de kleinst zichtbare details slechts zo’n 100 m groot. De verwachting is dat deze kaart daarom gedurende talrijke jaren als basismateriaal voor verder onderzoek zal dienen. Zulk onderzoek betreft onder meer de aard van de gesteenten aan het Marsoppervlak en de samenstelling daarvan.


Het grootste ‘Marskanaal’, de Valles Marineris, is ruim 4000 km lang.
Het roodomlijnde gebied is weergegeven in de detailfoto.



Detail van de Valles Marineris, met diepe geulen en afgegleden rotsmassa’s.

Als voorbeeld wordt hier het grootste ‘Marskanaal’ (de Valles Marineris) afgebeeld. Deze enorme erosiegeul heeft een lengte van ruim 4000 kilometer, en heeft op aarde geen equivalent. Een detail van dit dal laat zien dat er afglijdingen vanaf de steilwanden hebben plaatsgevonden, en dat het afgegleden materiaal zich op de bodem van het dal heeft opgehoopt. Uiteraard zijn veel foto’s al bekeken door specialisten, maar het is zeker niet uitgesloten dat nieuwsgierige non-professionals met een hartstocht voor Mars verschijnselen op de foto’s zullen ontdekken die nog niet eerder werden herkend. Er is immers een hele planeet te onderzoeken!

Referenties:
  • Marskaart te raadplegen op:
  • www.mars.asu.edu/maps/?/layer=thm_dayir_100m_v11
  • Voor de kleinste details (alleen met zeer krachtige computer en software):
  • www.mars.asu.edu/data/thm_dir_100m

Foto’s: NASA/JPL/Arizona State University


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl