NGV-Geonieuws 9 artikel 111

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Oktober 2000, jaargang 2 nr. 3 artikel 111

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 9! Op de huidige pagina is alleen artikel 111 te lezen.

<< Vorig artikel: 110 | Volgend artikel: 112 >>

111 Elektromagnetisch veld bij vulkaanuitbarsting wordt gemeten
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Geofysica ! Klik hier voor alle artikelen over Vulkanologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

In de directe omgeving van vulkanen wordt tijdens hun erupties vaak bliksem waargenomen. Op grond daarvan is al eerder vastgesteld dat een vulkaanuitbarsting (waarschijnlijk meestal) gepaard gaat met elektromagnetische verschijnselen. Dat heeft geofysici van de Universiteit van Würzburg op het idee gebracht om actieve vulkanen te bewaken met een nieuwe techniek, die gebaseerd is op de waarneming van elektromagnetische velden.

Om een en ander goed te kunnen doen is natuurlijk inzicht nodig in het hoe en waarom van die velden bij een vulkanische uitbarsting. Volgens Dr. Ralf Büttner, die als fysicus aan de universiteit is verbonden, ontstaan de elektrische ladingen bij een eruptie direct uit de hitte van het magma. Daarbij is van belang hoe groot de oppervlakte is waarover het magma aan de lucht wordt blootgesteld; hoe fijner her magma verdeeld raakt wanneer het als snel stollende vulkanische bommen en as wordt uitgestoten, des te heftiger is - als gevolg van het bijbehorende elektromagnetische veld - de uitbarsting. Omgekeerd kan ook naderhand, door bestudering van de grootte van de uitgestoten deeltjes, een redelijke benadering gemaakt worden van de intensiteit van de uitbarsting.

Door het opbouwen van steeds nieuwe magma-oppervlakken wordt volgens Dr. Büttner het elektrostatische evenwicht verstoord. Naarmate het opstijgende magma sneller expandeert en in fijnere stukken breekt, ontstaan op de afzonderlijke stukken sterker verschillende ladingen, waardoor een elektrisch veld wordt opgewekt.

Op basis hiervan hebben medewerkers van het Natuurkundig-Vulkanologisch Laboratorium van de universiteit een nieuw type meetapparatuur vervaardigd. Daarmee is het mogelijk om de diverse relevante processen kwantitatief vast te leggen. De apparatuur wordt momenteel nog geijkt; ook kunnen er volgens de betrokkenen nog enkele verbeteringen in worden aangebracht. De bedoeling is dat hij vervolgens bij de Stromboli, een actieve vulkaan in Zuid-Italië, in praktijk zal worden beproefd.

Referenties:
  • G.O.-Wissen Online, 2000. Wenn Magma Blitze erzeugt. Persbericht Bayerische Julius-Maximilians-Universität Würzburg (2000-02-09).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl