NGV-Geonieuws 174 artikel 1115

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


December 2010, jaargang 12 nr. 9 artikel 1115

Redactie: George Brouwers tot en met artikel 1023 en vanaf 1024 dr.W.M.L.(Willem) Schuurman

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 174! Op de huidige pagina is alleen artikel 1115 te lezen.

<< Vorig artikel: 1114 | Volgend artikel: 1116 >>

1115 Tyrannosaurus rex was kannibaal
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon, AMU, Poznan

Klik hier voor alle artikelen over (Dino)sauriers ! Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Tyrannosaurus rex wordt algemeen beschouwd als een schrikwekkende rover die andere dino’s de stuipen op het lijf moet hebben gejaagd. Het ziet er echter naar uit dat deze dieren ook elkaar niet versmaadden. Die ontdekking werd gedaan toen een onderzoeker een aantal dino botten uit museumcollecties onderzocht om na te gaan welke zoogdieren zich destijds stortten op de karkassen van omgekomen dino’s. Daarbij stuitte de onderzoeker, Nick Longrich, op een bot met zeer grote groeven. Alle grote vleesetende dieren zouden in principe dergelijke knaagsporen op een bot hebben kunnen achterlaten. Gezien de ouderdom van het bot (65 miljoen jaar) en de plaats van herkomst (westelijk Noord-Amerika) was echter zonder meer duidelijk dat er geen enkel zoogdier destijds ter plaatse leefde dat dergelijke diepe groeven bij het afknauwen van het bot had kunnen maken. Het enige dier met tanden die groot genoeg waren om dergelijke groeven achter te laten was Tyrannosarus rex.


Sue, waarschijnlijk het beroemdste
specimen van T. rex.


Het bijtspoor van T. rex.


Het bot paste dus niet in de studie naar knaagsporen die door zoogdieren waren achtergelaten, maar toen hij het bot wilde wegleggen, realiseerde Nick Longrich zich dat het aangevreten bot zelf ook van een T. rex was. Hij begon daarom in meer museumcollecties naar botten van de kolossale rover te zoeken, en vond daarbij in totaal drie botten uit een voet (waarbij 2 tenen) en een bot uit een poot die ook knaagsporen van een soortgenoot vertoonden.

De conclusie die daaruit getrokken moet worden is dat T. rex zich niet alleen met andere dieren voedde, maar ook met soortgenoten. Hij was dus een kannibaal. Uit de sporen valt overigens niet op de maken of de dieren waarvan de botten bijtsporen vertonen nog in leven waren toen ze als voedsel dienden, of dat het om al gestorven exemplaren ging. In het eerste geval zou het kunnen gaan om dieren die met elkaar vochten, waarbij de winnaar de verliezer als smakelijk hapje beschouwde. Dat is ook nu niet ongebruikelijk in de dierenwereld: roofdieren pogen vaak hun concurrerende soortgenoten uit te schakelen en houden er zo zelf ook nog een goede maaltijd aan over.

Longrich houdt het er echter op dat de botten waarschijnlijk pas werden aangeknaagd nadat het slachtoffer was overleden. De reden is dat het weinig waarschijnlijk is dat de overwinnaar van een gevecht eerst de voet of de poot eet als er zoveel vlees voorhanden is. Hij meent dat de winnaar zich eerst tegoed zal hebben gedaan aan het beste vlees, en pas later, als hij weer honger kreeg, naar het karkas terugkeerde om zijn honger te stillen met wat er nog was overgebleven (ook andere aaseters, waaronder veel zoogdieren, zullen het karkas immers snel hebben ontdekt). T. rex was waarschijnlijk dus niet alleen een kannibaal, maar ook (althans gedeeltelijk) een aaseter.

Tot nu toe was van slechts één geslacht van de dino’s, Majungatholus, bekend dat het kannibalen waren. Nu ook T. rex dat lijkt te zijn geweest, is het zeker niet uitgesloten dat veel meer dino’s zich aan kannibalisme hebben schuldig gemaakt.

T. rex was waarschijnlijk
ook een aaseter.

Referenties:
  • Longrich, N.R., Homer, J.R., Erickson, G.M. & Currie, Ph.J., 2010. Cannibalism in Tyrannosaurus rex. PLoS ONE 5 (10): e13419. doi:10.1371/journal.pone.0013419, 6 pp.

Foto van het bijtspoor: Nicholas Longrich / Yale University, New Haven, CT (Verenigde Staten van Amerika).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl