NGV-Geonieuws 9 artikel 112

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Oktober 2000, jaargang 2 nr. 3 artikel 112

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 9! Op de huidige pagina is alleen artikel 112 te lezen.

<< Vorig artikel: 111 | Volgend artikel: 113 >>

112 Hydrologie van het tropisch regenwoud
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

    Klik hier om dit artikel af te drukken !

Op 7 september vond aan de Vrije Universiteit een promotie plaats op basis van zowel praktijk- als modelmatig onderzoek van de hydrologie van een stuk tropisch regenwoud in Costa Rica. Het belang van het proefschrift stijgt uit boven het gebied zelf, want het onderzoeksterrein is representatief voor grote delen van het regenwoud.


TROPISCH REGENWOUD

De kwaliteit van zowel de bodem als het water van het tropisch regenwoud is de laatste decennia in grote gebieden sterk achteruit gegaan door de doorgaande exploitatie t.b.v. tropisch hardhout. Deze activiteit is in veel gevallen gepaard gegaan met ontbossing, hetgeen - vanwege de dunne bodem - vaak heeft geleid tot een sterke achteruitgang van de vruchtbaarheid vanwege het wegspoelen van de bodem. Bovendien hebben de activiteiten bijgedragen aan de vervuiling van bodem en water, terwijl er ter plaatse juist meer schoon water nodig is vanwege de toestroom van mensen die bij de exploitatie op enigerlei wijze zijn betrokken (of betrokken proberen te raken). Daarnaast lijkt het erop of wereldwijde veranderingen van het klimaat momenteel leiden tot een verminderde neerslag in de regenwouden, gekoppeld aan een toenemende mate van blootstelling aan zware stormen.

Het onderzoek probeert die factoren in hun totaliteit en hun onderlinge samenhang te bezien voor het stroomgebied van de Bisley. Daartoe zijn neerslag, neerslaginterceptie, verdamping en (snelle) afvoer door oppervlaktestromen gemeten; ook zijn de hoge verliezen aan neerslag door interceptie gemodelleerd. De resultaten van de processtudies zijn verwerkt in een model, dat vervolgens is getoetst.

Het blijkt dat veel van de neerslag verloren gaat (de neerslaginterceptie) door directe verdamping vanaf het natte bladerdak. Die uitkomst is verrassend, omdat tevoren werd aangenomen dat deze interceptie vooral een gevolg was van de bergingscapaciteit van het bladerdak. Verder is aangetoond dat de neerslag die de grond bereikt, zich via grote poriŽn in de toplaag een weg baant naar de rivier. Omdat de toplaag erg gevoelig blijkt voor erosie en compactie, hebben bodemverstoringen grote invloed op de afvoer van water, vooral tijdens zware regenbuien.

Een interessante conclusie van het proefschrift is dat de simpele weergave man het tropisch regenwoud in een beperkt aantal parameters, zoals dat onder meer gebeurt in 'global circulation models' (die worden gebruikt om de gevolgen van het veranderende klimaat te voorspellen) geen recht doet aan de complexe processen die zich in het regenwoud aandienen.

Referenties:
  • Schellekens, J., 2000. Hydrological processes in a humid tropical rain forest: a combined experimental and modelling approach. Proefschrift Vrije Universiteit Amsterdam.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl