NGV-Geonieuws 180 artikel 1184

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


Juni 2011, jaargang 13 nr. 6 artikel 1184

Redactie: George Brouwers tot en met artikel 1023 en vanaf 1024 dr.W.M.L.(Willem) Schuurman

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 180! Op de huidige pagina is alleen artikel 1184 te lezen.

<< Vorig artikel: 1183 | Volgend artikel: 1185 >>

1184 Jonge Tarbosaurus was geen brute, maar een snelle jager
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon, AMU, Poznan

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie ! Klik hier voor alle artikelen over (Dino)sauriers ! Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Zelfs specialisten kunnen de ontwikkelingen op het gebied van analyses van fossielen nauwelijks meer bijhouden. Voor niet-specialisten is dat uiteraard helemaal onmogelijk, en als buitenstaander kun je langzamerhand alleen maar hopen dat de analyses zorgvuldig en met gedegen kennis van zaken zijn uitgevoerd. Anders is het vaak haast onmogelijk te geloven wat er uit fossielen wordt afgeleid.


Het blok gesteente waaruit de
schedel werd uitgeprepareerd.


Een deel van het skelet wordt
zichtbaar in het veld.


Zo is deze maand de vondst beschreven van een vrijwel compleet skelet (alleen de nek en een deel van de staart ontbreken) van een jonge Tarbosaurus bataar. Dit dier, dat 70 miljoen jaar geleden (Laat-Krijt) in de Gobi-woestijn, Mongolië, leefde zou, indien hij niet zo jong gestorven zou zijn, uitgegroeid zijn tot net zo’n verschrikkelijke rover als Tyrannosaurus rex, zijn naaste verwant, die echter in Amerika leefde. Het is verreweg het meest complete skelet (en zeker ook de meest complete schedel) die ooit van zo’n jonge (waarschijnlijk 2-3 jaar oude) vertegenwoordiger van de Tyrannosauridae is gevonden. De schedel van dit jonge exemplaar is ‘slechts’ een halve meter lang. Het dier was ongeveer 3 m lang en een meter hoog, en het zal rond de 30 kg hebben gewogen. Niets in vergelijking met volwassen exemplaren: die werden meer dan 10 m lang, meer dan 5 m hoog, en ze moeten ongeveer 6000 kg hebben gewogen.


De schedels van de jonge Tarbosaurus
en een volwassen exemplaar.


Vergelijking van de grootte van
een mens met de jonge Tarbosaurus
en een volwassen exemplaar.


Volwassen exemplaren hadden krachtige kaken, waardoor ze weinig moeite hadden om de botten van hun prooi te kraken. Dat blijkt onder meer uit de aanhechtingsplaatsen van spieren die een zeer krachtig bijten mogelijk maakten, uit de gespecialiseerde tanden, en uit benige verstevigingen. Het jonge exemplaar vertoont echter nog geen van deze aanpassingen, en moet dus op andere wijze hebben gegeten. Het is onwaarschijnlijk dat zijn ouders hem voedden, en hij moet dus met zijn beperkte bijtkracht op andere manieren aan voedsel zijn gekomen.

Omdat de jonge Tarbosaurus nog relatief kwetsbaar was, lijkt het waarschijnlijk dat hij bij de jacht voorzichtig te werk moet zijn gegaan, waarbij hij eerder snelheid en wendbaarheid (twee capaciteiten die de volwassen exemplaren waarschijnlijk niet meer hadden) aanwendde dan brute kracht. Hij zal dus op kleine prooidieren hebben gejaagd (bijv. Prenocephale), terwijl de volwassenen vooral op de ruimschoots aanwezige grote plantenetende dino’s zoals Ophistthocoelicaudia en Saurolophus joegen. Dit voorkwam ook onderlinge competitie om voedsel.

Referenties:
  • Tsuihiji, T., Watabe, M., Togtbaatar, K., Tsubamoto,T., Barsbold, R., Suzuki, S., Lee, A.H., Ridgely, R., Kawahara, Y. & Witmer, L.M., 2011. Cranial osteology of a juvenile specimen of Tarbosaurus bataar (Theropoda, Tyrannosauridae) from the Nemegt Formation (Upper Cretaceous) of Bugin Tsav, Mongolia. Journal of Vertebrate Paleontology 31, p. 1–21.

Foto’s: Ohio State University, Athens, OH (Verenigde Staten van Amerika).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl