NGV-Geonieuws 182 artikel 1202

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


Augustus 2011, jaargang 13 nr. 8 artikel 1202

Redactie: George Brouwers tot en met artikel 1023 en vanaf 1024 dr.W.M.L.(Willem) Schuurman

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 182! Op de huidige pagina is alleen artikel 1202 te lezen.

<< Vorig artikel: 1201 | Volgend artikel: 1203 >>

1202 Augustus dino maand (2): De ‘laatste’ Amerikaanse dino
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon, AMU, Poznan

Klik hier voor alle artikelen over (Dino)sauriers ! Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

In het algemeen wordt aangenomen dat de dinosauriërs (met uitsluiting van de vogels, die taxonomisch ook tot de dinosauriërs worden gerekend!) uitstierven op de K/T-grens, als direct of indirect gevolg van de inslag van een groot hemellichaam. Dat moment van uitsterven is overigens niet helemaal onomstreden, omdat er ook fossiele resten van dino’s zijn gevonden in het Paleoceen (zie Geonieuws 241 en 1153), maar de dateringen van die vondsten zijn op hun beurt ook weer omstreden. Of er nog dino’s na de K/T-grens leefden, blijft voorlopig dan ook nog een punt van discussie.

Het is, merkwaardig genoeg, echter ook nog steeds een punt van discussie of de dino’s op het moment van de inslag op de K/T-grens nog steeds op aarde rondliepen. Vooral in de Verenigde Staten bestaat daar twijfel over, omdat er nooit dino-resten waren gevonden in de bovenste meters van het Krijt. Men spreekt daar zelfs van het ‘3-m hiaat’. Nu is echter dat 3-m hiaat een stuk dunner geworden, want onderzoekers hebben de hoorn van een ceratopside dino (Triceratops of een daarmee nauw verwante soort) ontdekt in de Hells Creek Formatie, iets meer dan een decimeter onder de K/T-grens. Dat gebeurde in de staat Montana in een gebied waar veel ceratopside fossielen (maar ook andere dino’s zoals hadrosauriërs, Tyrannosaurus rex en Torosaurus - mogelijk overigens een synoniem voor Triceratops, zie Geonieuws 1044) - worden gevonden.


Een Triceratops of daarmee nauw
verwante soort stierf in een modderige
kustvlakte, kort voor de K/T-grens.

De ouderdom van de laag waarin de hoorn is gevonden kan niet radiometrisch of anderszins worden bepaald, maar de onderzoekers schatten dat hij enkele duizenden tot enkele tienduizenden jaren voor de K/T-grens ontstond. Geologisch gezien is dat al bijna op de K/T-grens, en de kans dat er in de decimeter boven deze vondst nog meer dino-fossielen worden aangetroffen is natuurlijk betrekkelijk klein. In ieder geval betekent het dat het 3-m hiaat nu is ingekort tot een 1-decimeter hiaat, en dat nu ook uit Amerika dinoresten bekend zijn van (bijna) de K/T-grens. Daarmee is dan toch aan één van de twee discussiepunten ten aanzien van het uitsterven van de dino’s een (voorlopig?) einde gekomen. En ook vervalt zo de waarschijnlijkheid van de wel geopperde hypothese dat de dino’s geleidelijk zouden zijn uitgestorven.

De vondst werd gedaan in de modderige sedimenten van een riviervlakte. Dat sluit volgens de onderzoekers uit dat het gaat om ouder materiaal dat is ingespoeld door een sterke rivierstroom. Zo’n opmerking roept echter wel weer vragen op: als er sprake was van een dino die ter plaatse overleed (misschien doordat hij zich niet meer uit de modder kon bevrijden), waar zijn dan zijn andere overblijfselen gebleven? Als er geen sterke stroming was, kunnen de botten toch niet zijn weggespoeld? Natuurlijk kan het karkas zijn aangevreten door aaseters, maar het zou toch wel erg toevallig zijn als alleen een hoorn zou zijn achtergebleven.


Onderzoeker Stephen Chester.


Onderzoeksleider Tyler Lyson.


Referenties:
  • Lyson, T.R., Bercovici, A., Chester, S.G.B., Sargis, E.J., Pearson, D. & Joyce, W.G., 2011. Dinosaur extinction: closing the ‘3 m gap’. Biology Letters, doi:10.1098/rsbl.2011.0470.

Illustraties: Yale University, New Haven, CN (Verenigde Staten van Amerika).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl