NGV-Geonieuws 13 artikel 167

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Januari 2002, jaargang 4 nr. 1 artikel 167

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 13! Op de huidige pagina is alleen artikel 167 te lezen.

<< Vorig artikel: 166 | Volgend artikel: 168 >>

167 Een kijkje onder het ijs van Antarctica
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Glaciologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Het grootste deel van Antarctica is onder een - vaak kilometers dikke - ijskap verborgen, en dit nog niet door ontdekkingsreizigers betreden gebied herbergt dan ook nog tal van geheimen. Uit geofysisch onderzoek is er wel iets van bekend, zoals de aanwezigheid van zoín 70 subglaciale meren, waarvan Lake Vostok, met zín lengte van minimaal 240 km en zín breedte van minstens 50 km, het grootste is. Uit boringen is verder bekend dat het ijs boven Lake Vostok voor enkele tientallen meters uit bevroren water van het meer bestaat en dus niet behoort tot de echte landijskAp. Kennelijk beweegt het landijs over het meer, smelt daarbij gedeeltelijk, en vriest vervolgens weer op. Hoe deze en tal van andere subglaciale processen verlopen, is niet of nauwelijks bekend, al wijst recent onderzoek van het Lamont-Doherty Earth Observatory van de Columbia University in New York erop dat de ijsbeweging boven Lake Vostok in ieder geval niet verloopt zoals eerder werd gedacht.

Eind november zijn in Bologna (ItaliŽ) onderzoekers uit diverse landen bijeen gekomen om een plan voor nadere bestudering te bespreken. Deze Group of Specialists on Subglacial Antarctic Lake Exploration (GOS-SALE) wil een oude boring boven Lake Vostok verder naar beneden voortzetten om Lake Vostok zelf beter te leren kennen. Deze boring werd eerder op 3,6 km diepte gestaakt omdat men bang was het miljoenen jaren van de buitenwereld afgesloten meer te 'verontreinigen' met moderne bacteriŽn. GOS-SALE beschouwt het vooralsnog als de moeilijkste opdracht om milieugroepen en wetenschappers ervan te overtuigen dat een nieuwe boring kan worden uitgevoerd zonder dat er zoín verontreiniging zal optreden. Een van de belangrijkste - en door velen verwachte - resultaten zou kunnen zijn dat de onderzoekers nog in 'winterslaap' verkerende microorganismen in handen zullen krijgen die sinds hun opname in (en later onder) het ijs van de normale biosfeer geÔsoleerd zijn gebleven. Het zal volgens deskundigen overigens niet meevallen om dergelijke organismen via boormonsters in handen te krijgen, want ze zijn waarschijnlijk zeer schaars.

Het project zou tientallen miljoenen euroís gaan kosten. De financiering is nog lang niet rond, maar de aanwezigheid in Bologna van Karl Erb, directeur van het polaire onderzoeksprogramma van de National Science Foundation van de Verenigde Staten lijkt erop te wijzen dat het project van die kant op geld mag rekenen.

Referenties:
  • Gavaghan, H., 2001. Researchers plan probe into Antarctic lakes. Nature 414, p. 573.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl