NGV-Geonieuws 15 artikel 180

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 Februari 2002, jaargang 4 nr. 3 artikel 180

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 15! Op de huidige pagina is alleen artikel 180 te lezen.

<< Vorig artikel: 179 | Volgend artikel: 181 >>

180 Schilderijen van Canaletto tonen wegzakken van VenetiŽ
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

    Klik hier om dit artikel af te drukken !

VenetiŽ, met al zijn historische gebouwen, zinkt steeds verder weg. Volgens meetgegevens die in 1871 begonnen, gebeurt dat met een gemiddelde snelheid van 2,4 mm per jaar. Maar de daling was al veel eerder begonnen. Daarvan is het bewijs gevonden in de vorm van schilderijen die de Italiaan Canaletto in de 18e eeuw van VenetiŽ maakte.


RIVA DEGLI SCHIAVONI

De Italiaanse schilders uit de 18e eeuw schilderden zeer natuurgetrouw omdat daar door de opdrachtgevers nadrukkelijk om werd gevraagd. De stads- en vooral de havengezichten die Canaletto schilderden moesten de werkelijkheid dan nauwkeuriger weergeven dan de schilder zou kunnen als hij vanuit zijn atelier zou werken. Daarom maakte Canaletto, die vooral voor welgestelde toeristen schilderde en die daarbij de ongelooflijke productie bereikte van ongeveer elke drie dagen een nieuw schilderij, gebruik van de camera obscura, de voorloper van het huidige fototoestel. Canaletto deed dit werk ongeveer 10 jaar (in de dertiger en veertiger jaren van de 18e eeuw) en produceerde bij elkaar dus zeer veel werken; die zijn goed gedateerd, en stuk voor stuk geven ze de werkelijkheid op het moment van schilderen weer.

Dario Camuffo, een klimatoloog uit Padua, heeft meer dan honderd schilderijen van Canaletto nauwkeurig geanalyseerd. Daarbij merkte hij onder meer op dat op de kademuren steeds een streep van algen zichtbaar is. Dat niveau komt, zoals dat ook nu het geval is, overeen met het hoogwaterniveau zoals dat door getijdenwerking wordt veroorzaakt. De hoogte van dat algenniveau kon Camuffo precies berekenen door het aantal rijen bakstenen tussen dat niveau de bovenkant van de kade te tellen. Op basis daarvan komt Camufo tot de conclusie dat de zeespiegel in de lagune van VenetiŽ in de desbetreffende periode met 2,7 mm per jaar steeg, of liever gezegd dat VenetiŽ met die snelheid daalde. Een waarde die zeer goed overeenkomt met de huidige metingen.

Referenties:
  • Holden, C. (ed.), 2001. Canaletto had scientistís eye. Science 294, p. 511.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl