NGV-Geonieuws 15 artikel 183

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 Februari 2002, jaargang 4 nr. 3 artikel 183

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 15! Op de huidige pagina is alleen artikel 183 te lezen.

<< Vorig artikel: 182 | Volgend artikel: 184 >>

183 Menselijke activiteiten doen methaangehalte in atmosfeer al 5000 jaar stijgen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over het Milieu !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Hoewel koolzuurgas (CO2) het meest wordt genoemd als 'broeikasgas', is het effect ervan op de opwarming niet erg duidelijk. Veel effectiever als broeikasgas lijkt methaan (CH4), dat geologisch ook bekend staat als moerasgas. Van koolzuurgas is bekend dat de concentratie ervan in de atmosfeer voortdurend is toegenomen sinds de industriŽle revolutie. De concentratie van methaangas neemt echter al veel langer toe: enkele duizenden jaren. Ook daarbij blijkt menselijke activiteit een belangrijke rol te spelen.

Twee onderzoekers van het Instituut voor Milieukunde van de Universiteit van Virginia, William Ruddiman en Jonathan Thomson, hebben die stijging nader onderzocht. Ze stellen vast dat van zoín 5000 jaar geleden tot het begin van de industriŽle revolutie de hoeveelheid methaan in de atmosfeer steeg met ca. 100 deeltjes per miljard (ppb). Daardoor kwam de concentratie terecht op een niveau van 725 ppb. Deze toename is dermate groot dat hij - volgens de onderzoekers - niet kan worden verklaard door veranderende milieu-omstandigheden die voortvloeiden uit astronomische factoren (aardbaan, stand aardas). Volgens analyse van luchtbelletjes uit ijskernen heeft zoín toename tenminste nooit plaatsgevonden bij eerdere afwisselingen van warmere en koudere tijden.

Er lijken geen mogelijkheden om de toename op een andere natuurlijke wijze te verklaren. Weliswaar is bekend dat veengebieden in koude streken, evenals natte gebieden (zogeheten wetlands) in de tropen veel methaangas produceren, maar de toename van de methaanconcentratie in de afgelopen 5000 jaar is niet in overeenstemming met de uitbreiding (en inkrimping) van dergelijke gebieden.

Momenteel wordt relatief veel methaangas geproduceerd bij de natte rijstbouw. De onderzoekers achten het waarschijnlijk dat prehistorische (en weinig efficiŽnte) verbouw van rijst verantwoordelijk was voor de abnormaal sterke toename van methaangas in de atmosfeer. Juist de inefficiŽntie van de vroege rijstbouw zou ervoor hebben gezorgd dat de uitstoot van methaan, ondanks de toen nog zeer geringe populatiedichtheid, zulke verstrekkende gevolgen had.

Referenties:
  • Ruddiman, W.F. & Thomson, J.S., 2001. The case for human causes of increased atmospheric CH4 over the last 5000 years. Quaternary Science Reviews 20, p. 1769-1777.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl