NGV-Geonieuws 16 artikel 188

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Maart 2002, jaargang 4 nr. 4 artikel 188

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 16! Op de huidige pagina is alleen artikel 188 te lezen.

<< Vorig artikel: 187 | Volgend artikel: 189 >>

188 Laat-Pliocene ijstijd mogelijk geļnitieerd door vulkanisme
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Glaciologie ! Klik hier voor alle artikelen over Vulkanologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Het Pleistocene IJstijdvak begon niet met overal tegelijk op aarde een plotselinge uitbreiding van het landijs. Al eerder werden de temperaturen lokaal zoveel lager dat zich ijs kon vormen of dat bestaand ijs zich kon uitbreiden. Zo vond er al in het Laat-Plioceen een temperatuurdaling plaats die sommige aardwetenschappers doet spreken van een ijstijd. Dat komt vooral door een sterke afkoeling omstreeks 2,65 miljoen jaar geleden, die vooral op het noordelijk halfrond zijn sporen naliet.

Amerikaanse onderzoekers hebben deze fase van afkoeling nu gerelateerd aan een duidelijke toename van het vulkanisme op de eilandenboog die Kamchatka en de Koerillen omvat, en de eilandenboog van de Aleoeten. Die plotseling toenemende vulkanisch activiteit blijkt samen te vallen met genoemde temperatuurdaling.

Ze stelden dit vast op basis van diepzeeboringen die werden uitgevoerd in het kader van raai 145 van het Ocean Drilling Project. Daarbij werden in het noorden van de Stille Oceaan kernen opgehaald die daarop wijzen. Zo vertonen die kernen op een bepaald niveau plotseling een plotselinge en sterke toename van vulkanisch glas (kleine deeltjes die door de wind zijn aangevoerd en in zee bezonken); iets boven dat niveau neemt plotseling ook de hoeveelheid grove deeltjes toe die daar alleen terechtkunnen zijn gekomen doordat ze werden aangevoerd via langzaam smeltende ijsbergen. Het niveau kon worden gedateerd als 2,65 miljoen jaar geleden gevormd.

De onderzoekers menen dat het vulkanisme zoveel stof in de atmosfeer terecht deden komen dat minder zonnewarmte de aarde kon bereiken. Daardoor kwam een temperatuurdaling tot stand, die al snel leidde tot uitbreiding van het ijs in de noordelijkste gebieden.

Referenties:
  • Prueher, L.M. & Rea, D.K., 2001. Volcanic triggering of late Pliocene glaciation: evidence from the flux of volcanic glass and ice-rafted debris to the North Pacific Ocean. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 173, p. 215-230


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl