NGV-Geonieuws 19 artikel 202

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 April 2002, jaargang 4 nr. 7 artikel 202

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 19! Op de huidige pagina is alleen artikel 202 te lezen.

<< Vorig artikel: 201 | Volgend artikel: 203 >>

202 Noordelijk deel van Peloponnesus stijgt snel
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Structurele geologie, (Plaat)tektoniek & Aardbevingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Waar sommige Italiaanse steden dreigen te verdrinken door bodemdaling, daar komen in Griekenland juist gebieden omhoog. Dat blijkt onder meer het geval te zijn met het noordelijk deel van de Peloponnesus. Op het schiereiland Perachora, aan de zuidoostkust van de Golf van Corinthe, is daarvan het bewijs gevonden in de vorm van niveaus met nissen die de zee op verschillende tijdstippen heeft uitgehold in de klifkusten.


DOOR GOLVEN UITGEHOLDE KLIF WESTZIJDE BAAI VAN HERAION BIJ PERACHORA

De aan Engelse universiteiten verbonden onderzoekers, Steve Kershaw en Li Guo, vonden op een aantal locaties lang de kust dergelijke vooral door golfwerking op zeeniveau ontstane nissen, waarbij ze drie niveaus konden onderscheiden. Een daarvan ligt op het huidige zeeniveau, en kan dus worden verklaard door de golfwerking bij de huidige zeespiegelstand. De twee andere niveaus moeten, om geologische redenen die hier te ver zouden voeren, na de laatste ijstijd zijn gevormd, dus gedurende de laatste 10.000 jaar.

Omdat die twee niveaus boven het huidige zeeniveau liggen, moet de zeespiegel destijds dus relatief hoger hebben gelegen dan nu. Na de ijstijd is de zeespiegel echter, door het afsmelten van de landijskappen, echter vrijwel voortdurend gestegen; na de laatste ijstijd heeft de zee ook nooit zo hoog gestaan als nu. De nissen in de klifkust boven het huidige zeeniveau kunnen daarom alleen worden verklaard door aan te nemen dat het land ter plaatse nog sneller is gestegen dan de zeespiegel. Dat wijst op tektonische activiteit, wat overigens niet verwonderlijk is gezien verschuiving van Afrika naar het noorden; door de botsing tussen Afrika en Europa treden langs de noordkust van de Middellandse Zee niet alleen aardbevingen en vulkanisme op, maar zijn ook de Alpen opgeheven. Een nog overtuigender bewijs dat het gebied bij de Golf van Corinthe wordt opgeheven, is dat de twee niveaus met 'hooggelegen' nissen niet overal even ver boven het huidige zeeniveau liggen, maar scheef staan. Dat geeft aan dat niet het hele gebied als een massieve steenklomp wordt opgeheven, maar dat het om plaatselijke opheffingen gaat.

De auteurs hebben hierbij kunnen vaststellen dat die opheffing gedurende ongeveer de laatste 6000 jaar sneller is gegaan dan de zeespiegelstijging. Dat is juist vanaf het moment dat de zeespiegel al tot minder dan 10 m onder het huidige niveau was gestegen, en nog maar langzaam verder steeg. Kennelijk zij er in de laatste 6000 jaar twee perioden geweest waarin de zeespiegelstijging en de opheffing van het gebied ongeveer even snel gingen; in die perioden kregen de golven de tijd om de nissen uit te hollen die nu boven het zeeniveau liggen.

Referenties:
  • Kershaw, S. & Guo, L., 2001. Marine notches in coastal cliffs: indicators of relative sea-level change, Perachora Peninsula, central Greece. Marine Geology 179, p. 213-228.

Afbeelding onder voorbehoud van rechten beschikbaar gesteld door Steve Kershaw en tevens toestemming van Elsevier Science.


Copyright NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl