NGV-Geonieuws 24 artikel 225

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Juli 2002, jaargang 4 nr. 12 artikel 225

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 24! Op de huidige pagina is alleen artikel 225 te lezen.

<< Vorig artikel: 224 | Volgend artikel: 226 >>

225 Dalen op Mars ontstaan door ondergrondse stromen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Astronomie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

De al honderden jaren lang bekende 'kanalen' op Mars, die lange tijd werden beschouwd als tekenen van intelligent leven op die planeet, maar die later werden afgedaan als verschijnselen die niets met watertransport van doen hadden, hebben wel degelijk een vloeistof afgevoerd (waarschijnlijk geen water). Dat is inmiddels uit de talrijke foto’s die ruimteschepen van deze planeet hebben genomen, goed bekend. De steeds gedetailleerdere gegevens die ter beschikking komen, zouden volgens veel onderzoekers wijzen op een patroon van stroomgebieden zoals we dat ook op aarde kennen, zij het dat het op Mars - bij gebrek aan vloeistoffen nu - gaat om 'fossiele' afvoersystemen.


OP RIVIEREN GELIJKEND EROSIEPATROON OP MARS, MOGELIJK VEROORZAAKT DOOR ONDERGRONDSE STROMEN

Onderzoekers van de Afdeling voor Aard- Atmosferische en Planetaire Wetenschappen van het beroemde Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben nu echter vastgesteld, aan de hand van metingen die vanuit de Mars Global Surveyor werden verricht met een hoogtemeter die werkt met een laserstraal, dat de geomorfologische karakteristieken van grote afvoersystemen op Mars niet goed te rijmen zijn met een langdurige erosie als gevolg van over het oppervlak afstromende vloeistof. Ze komen tot die conclusie omdat de erosieprocessen niet hebben geleid tot terreinvormen zoals die uiteindelijk onder dergelijke omstandigheden ontstaan. Dat geldt volgens hen ook om gebieden die eerder werden gekenschetst als terreinen die hun vorm te danken hebben aan insnijding door een of andere vloeistof. De onderzoekers menen dat veel vormen kunnen worden verklaard door de ondermijnende werking van (vroegere) 'grondvloeistofstromen'.

Over het patroon van deze stromen kan het een en ander worden afgeleid uit de gesteenten die aan het oppervlak komen op de langgerekte, vlakke gedeelten van de dalbodems. Daarbij lijken lagen te bestaan die moeilijk voor vloeistof doordringbaar zijn, en die dus het patroon van de ondergrondse stromen moeten hebben beïnvloed. Het is echter onwaarschijnlijk dat de dalbodems met dergelijke gesteenten geheel te danken zijn aan het feit dat alle meer permeabele lagen daarboven door de stromen zijn ingestort en later afgevoerd. Dat blijkt onder meer aan de lengteprofielen van de dalen, de talrijke knikpunten daarin, de hangende zijdalen, en de bekkernachtige structuren die op de dalbodems te vinden zijn. Deze topografische gegevens waren nog niet eerder beschikbaar.

Referenties:
  • Aharonson, O., Zuber, M.T., Rothman, D.H., Schorghofer, N. & Whipple, K.X., 2002. Drainage basins and channel incision on Mars. Proceedings of the National Academy of Sciences 99, p. 1780-1783.

zie voor afbeelding: SpaceDaily met toestemming van Calvin J. Hamilton


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl