NGV-Geonieuws 35 artikel 281

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 December 2002, jaargang 4 nr. 23 artikel 281

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 35! Op de huidige pagina is alleen artikel 281 te lezen.

<< Vorig artikel: 280 | Volgend artikel: 282 >>

281 Vroege inslag met grote gevolgen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Astronomie ! Klik hier voor alle artikelen over Dateringen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Zowel in Zuid-Afrika (in de Barberton greenstone gordel) als in West-AustraliŽ (het oostelijke Pilbara-blok) komen overeenkomstige merkwaardige afzettingen voor. Het desbetreffende pakket, dat 3,5-3,2 miljard jaar oud is, is in een ondiepe zee afgezet, waarin ook veel vulkanische as werd afgezet. Dat is allemaal uiteraard niet zo bijzonder (al gaat het in [ihet Australische geval wel om de oudste sedimentaire gesteenten die we op aarde kennen), maar het pakket bevat ook aanwijzingen (in de vorm van talrijke glasbolletjes) dat er in die 300 miljoen jaar zeker vier grote hemellichamen zijn ingeslagen. Die inslagen maken deel uit van een zwaar 'bombardement' dat de aarde (en de andere hemellichamen van ons zonnestelsel in die tijd heeft getroffen). De vier inslagen moeten grote inslagkraters hebben gevormd, het gesteente over grote afstanden hebben gedeformeerd, en het milieu op aarde aanzienlijk hebben veranderd, al zijn hiervan geen directe sporen beschikbaar.


AUSTRALIA IS A PHOTOMICROGRAPG OF A THIN SECTION FROM THE AUSTRALIAN IMPACT LAYER. THE FINE SANDSTONE IS HIGHLY SILICIFIED, AND COMPOSED OF UP TO 50% IMPACT SPHERULES OF ABOUT 1.0 MM DIAMETER.

Een team Amerikaanse geologen heeft de oudste inslag in AustraliŽ met behulp van radiometrische ouderdomsbepaling van zirkoonkristallen (waarin het oorspronkelijk aanwezige uranium vervalt tot lood) gedateerd als 3470,1 (Ī 2) miljoen jaar geleden, en die voor Zuid-Afrika als 3470,4 (Ī 2,3) miljoen jaar. Het gaat dus overduidelijk om een en dezelfde gebeurtenis. De zirkoonkorrels komen voor in een laag die werd gevormd op het moment dat ook veel glasbolletjes - afkomstig van condensatie in de atmosfeer van opgeworpen gesmolten gesteenten - weer op aarde terugvielen (uiteraard is die laag inmiddels bijna overal ter wereld inmiddels verdwenen door erosie). In samenhang met deze laag vonden de onderzoekers in West-AustraliŽ ook een laag die ontstaan moet zijn doordat een enorme vloedgolf (tsoenami) die door de inslag moet zijn ontstaan. De laag vertoont structuren die door zeer hoge golven moeten zijn ontstaan. De vloedgolf was zo sterk dat hij het pakket dat hij overstroomde enkele meters diep erodeerde, waardoor hij een belangrijke discordantie veroorzaakte.


Ga ZIRCON IS A PHOTOMICROGRAPH OF A POLISHED SECTION OF ONE OF THE ZIRCONS USED TO DETERMINATE THE U-Pb AGE OF THIS IMPACT LAYER

Op basis van de diverse karakteristieken stellen de onderzoekers dat de massa van het ingeslagen hemellichaam 10-100 keer zo groot geweest moet zijn als die van de bolide die op de grens Krijt/Tertiair insloeg en daarbij het leven zo drastisch veranderde dat de era van het MesozoÔcum werd opgevolgd door die van het Tertiair.

Referenties:
  • Byerly, G.R., Lowe, D.R., Wooden, J.L., Xie, X., 2002. An Archean impact layer from the Pilbara and Kaapvaal cratons. Science 297, p. 1325-1327.

Afbeeldingen beschikbaar gesteld door Gary R. Byerly Department of Geology and Geophysics, Louisiana State University, Baton Rouge.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl