NGV-Geonieuws 38 artikel 296

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Februari 2003, jaargang 5 nr. 3 artikel 296

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 38! Op de huidige pagina is alleen artikel 296 te lezen.

<< Vorig artikel: 295 | Volgend artikel: 297 >>

296 Dennennaalden als bron van edelmetalen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Edelmetalen danken hun naam niet aan hun zeldzaamheid zoals weleens wordt gedacht (metaal voor edelen) maar aan het feit dat ze slechts uiterst moeizaam, reageren met andere stoffen, en daarom steeds zuiver (gedegen) in de natuur voorkomen. Hun zeldzaamheid is wel de reden waarom ze duur zijn. Slechts zelden worden er nieuwe voorkomens ontdekt.


PINUS PINEA

Italiaanse onderzoekers hebben nu zo’n nieuw voorkomen ontdekt, hoewel het gaat om een voorkomen met een zeer geringe hoeveelheid edelmetalen dat er geen sprake is van een economisch winbaar geval. Het gaat namelijk om dennennaalden in de stad Palermo op Sicilië. Die blijken tot een honderdmaal zo hoge concentratie aan edelmetalen (in het bijzonder platina, palladium en goud) te bevatten als de aardkorst ter plaatse. De concentratie platina varieert in de naalden van 1-102 microgram per kilo, die van palladium varieert van 1-45 microgram per kilo, en die van goud varieert van 22-776 microgram per kilo.

Overigens vertonen ook de dennennaalden binnen de stad grote variaties, waarbij opvalt dat de drie bepaalde edelmetalen steeds alle gezamenlijk een meer of minder sterk verhoogde concentratie bevatten. Dat wijst op eenzelfde bron, die niet de aardkorst kan zijn, omdat daarin de verhouding tussen de diverse metalen sterk wisselt. Analyse van dennennaalden buiten de stad geeft aan dat de concentraties daar veel geringer zijn, zodat de stad zelf de bron moet vormen. Er worden ter plaatse echter geen activiteiten uitgevoerd die hiervoor een verklaring zouden kunnen geven. Het moet dus gaan om activiteiten waarbij minimale hoeveelheden edelmetalen om andere redenen vrijkomen, waarbij die activiteit zowel binnen als buiten de stad moet plaatsvinden, maar binnen de stad veel meer. De onderzoekers wijzen het autoverkeer als de meest waarschijnlijke bron aan.

Over de mogelijkheid om de in de dennennaalden geconcentreerde edelmetalen te winnen, hoeft men niet na te denken. De uitstoot bedraagt in absolute termen heel weinig. Bij platina wordt de uitstoot in Palermo geschat op 136 gram per jaar; voor palladium bedraagt de schatting 273 gram per jaar.

Toch kan aan dit onderzoek een grote praktische betekenis worden toegekend, want geochemisch onderzoek van de naalden blijkt informatie te kunnen geven over de mate waarin de lucht is vervuild met stoffen die door verkeersactiviteit worden veroorzaakt. De dennen vormen dus een nieuwe biomonitor

Referenties:
  • Dongarrá, G., Varrica, D. & Sabatino, G., 2002. Occurrence of platinum, palladium and gold in pine needles of Pinus pinea L. from the city of Palermo (Italy). Applied Geohemistry 18, p. 109-116.

Afbeelding met toestemming van het Hortus Botanicus Catinensis


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl