NGV-Geonieuws 1 artikel 3

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Januari 1999, jaargang 1 nr. 1 artikel 3

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 1! Op de huidige pagina is alleen artikel 3 te lezen.

<< Vorig artikel: 2 | Volgend artikel: 4 >>

3 Aardmagnetisch veld nu zeer sterk
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

    Klik hier om dit artikel af te drukken !

Het aardmagnetisch veld is in de loop van de geologische geschiedenis niet alleen talrijke malen van richting omgekeerd, maar ook zijn er eindeloze variaties in de sterkte geweest. Dat bleek uit de schaarse gegevens die daarover bekend waren, maar die vooral betrekking hadden op de laatste 5 miljoen jaar. Uit de bijna duizendmaal zo lange aardgeschiedenis daarvoor waren nauwelijks gegevens beschikbaar. En wat er aan gegevens beschikbaar was, leek weinig betrouwbaar. Zo waren er wat gegevens over het Mesozoïcum, die aangaven dat het aardmagnetisch veld toen maar half zo sterk geweest zou zijn als nu. Alleen daarom al werden die bevindingen als weinig betrouwbaar gekenschetst.

Nieuw onderzoek, waarbij onder meer M.T. Juárez van het paleomagnetisch laboratorium Fort Hoofddijk in Utrecht was betrokken, heeft nu een heel nieuw beeld van de geschiedenis van het aardmagnetisch veld geschapen. In een Nederlands/Amerikaans/Duits onderzoek zijn gegevens uit de periode van 5-160 miljoen jaar geleden bijeengezocht, waardoor de intensiteit van het veld tussen nu en 160 miljoen jaar geleden veel nauwkeuriger kan worden gereconstrueerd.

De nieuwe gegevens zijn verkregen door analyse van basaltisch glas dat afkomstig is van diverse diepzeebodems, verspreid over de hele wereld. Deze monsters werden (op een locatie op Cyprus na) verkregen via boringen die werden uitgevoerd in het kader van het Deep Sea Drilling Project, een reusachtig project dat al tientallen jaren loopt, waar bijna alle grote relevante onderzoeksinstituten aan deelnemen, en waarover inmiddels duizenden publicaties zijn verschenen. Het hier vermelde onderzoek vormt echter wel een opvallend onderdeel van die lange reeks resultaten.

De uitgevoerde analyses betreffen gesteenten die variëren van 6,4 tot 156 miljoen jaar oud, waarbij geen enkele directe relatie tussen ouderdom en gemeten aardmagnetisch veld kon worden vastgesteld. Dit betekent dat er geen sprake is van een geleidelijke verandering in de sterkte van dat veld, maar dat het gaat om een voortdurend fluctueren. De laagst gemeten waarde van het veld is 1,8x1022 A.m2 (voor twee onderzochte gesteenten van resp. 10,3 en 32 miljoen jaar oud; de hoogste waarde is 9x1022 A.m2; de gemiddelde waarde bedraagt 4,2 (± 2,3) x 1022 A.m2, wat niet meer is dan ongeveer de helft van de sterkte van het huidige aardmagnetisch veld. De eerder gevonden waarden voor het Mesozoïcum zijn dan ook niet uitzonderlijk, maar liggen juist op het niveau van de gemiddelde waarde die voor de aardgeschiedenis is gevonden. Dat betekent dus dat het huidige aardmagnetisch veld geologisch gezien zeer sterk is, zij het niet uitzonderlijk.

Referenties:
  • Juárez, M.T., Tauxe, L., Gee, J.S. & Pick, T., 1998. The intensity of the Earth’s magnetic field over the past 160 million years. Nature 394, p. 878-881.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl