NGV-Geonieuws 41 artikel 313

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 Maart 2003, jaargang 5 nr. 6 artikel 313

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 41! Op de huidige pagina is alleen artikel 313 te lezen.

<< Vorig artikel: 312 | Volgend artikel: 314 >>

313 Twee vulkanen op Hawaii communiceren met elkaar
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Vulkanologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

In mei 2002 begon de Mauna Loa, de grootste vulkaan van Hawaï, ondergronds weer activiteit te vertonen, na bijna tien jaar van rust. Dat uitte zich onder meer in een iets omhoog komen van het gebied. Tegelijk begon de naburige vulkaan, de Kilauea, grote hoeveelheden basalt uit te laten vloeien. Tussen deze twee verschijnselen is een nauw verband vastgesteld (d.w.z. dat diverse gebeurtenissen in de tijd zeer nauw met elkaar waren verweven) door continu de vervormingen van de aardkorst ter plaatse te meten.


EEN BLIK VANUIT DE LUCHT OVER DE KRATER VAN DE KILAUEA NAAR DE MAUNA LOA COPYRIGHT DORIAN WEISEL

De waarnemingen wijzen erop dat het magma onder beide vulkanen - maar wel al op het niveau van de aardkorst - op een of andere wijze met elkaar communiceert. Dit is een interessante waarneming, waarmee opnieuw een oude controverse overhoop wordt gehaald. Al ruim een eeuw woedt er namelijk een wetenschappelijke strijd of beide vulkanen, die een verschillend gedrag vertonen bij hun uitbarstingen, en die ook verschillende soorten lava uitstoten, met elkaar in verbinding staan.

De onderzoekers (beiden van het Hawaiian Volcano Observatory, dat onderdeel vormt van de Geologische Dienst van de Verenigde Staten, voerden daarvoor statistische bewerkingen uit van de activiteit van de Kilauea en de vervormingen bij de Mauna Loa. Uit hun analyse blijkt dat er een statistisch grote kans bestaat dat deze twee verschijnselen met elkaar samenhangen.

De vraag rijst daarbij natuurlijk onmiddellijk hoe zo’n samenhang geologisch kan worden verklaard. De onderzoekers noemen een aantal mogelijke oorzaken, waaronder de mogelijkheid dat de magmahaarden onder beide vulkanen beide worden gevoed vanuit een nog lagere magmakamer, of vanuit hetzelfde gebied in de aardmantel. Toenemende druk daar zou bij beide vulkanen de activiteit noodzakelijkerwijs min of meer gelijktijdig doen toenemen. Een dergelijke gelijktijdige druktoename blijkt echter niet noodzakelijk te zijn voor een goede verklaring. Volgens de onderzoekers zou de aanvoer van lava in de kraterpijp van de Mauna Loa de druk kunnen doen toenemen in het - toch al onder hoge druk staande - aanvoersysteem van de Kilauea. De toch al op het randje van evenwicht verkerende situatie daar zou zo net het extra duwtje kunnen krijgen dat nodig is om het evenwicht definitief te verstoren. Dat zou dan bij de Kilauea tot een uitbarsting leiden.

Referenties:
  • Miklius, A. & Cervelli, P., 2003. Interaction between Kilauea and Mauna Loa. Nature 421, p. 229.

Afbeelding beschikbaar gesteld door Asta Miklius


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl