NGV-Geonieuws 48 artikel 345

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Juli 2003, jaargang 5 nr. 13 artikel 345

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 48! Op de huidige pagina is alleen artikel 345 te lezen.

<< Vorig artikel: 344 | Volgend artikel: 346 >>

345 Lascaux nog steeds bedreigd door schimmels en bacteriŽn
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Archeologie ! Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !


ROTSSCHILDERING DE GEWONDE BISON VAN LASCAUX

In 1963 moesten de grotten van Lascaux gesloten worden voor het publiek, omdat er groene algen waren ontdekt die een bedreiging vormden voor de rotsschilderingen van ongeveer 15.000 jaar oud. De groene algen waren ongetwijfeld door de ca. 1000 bezoekers ongewild de grot in gebracht, en konden daar gedijen vanwege de verlichting. Een poging om de algen met formaldehyde te verwijderen leek succes te hebben, maar in 2001 bleek, na werkzaamheden aan een airconditioningsysteem, dat ook een schimmel Fusarium solani de grot was binnengedrongen en zich zowel op de vloer als op de wanden had gevestigd. Met een schimmelbestrijdingsmiddel werd getracht om de schimmel te verwijderen, maar al spoedig merkten microbiologen dat de bacterie Pseudomonas fluorescens was binnengedrongen, die het schimmelbestrijdingsmiddel als voedsel gebruikte. Aan dat middel werd toen een antibioticum toegevoegd, en dat leek even soelaas te bieden, maar al spoedig bleek dat een nieuw paar schimmels en bacteriŽn de rol van hun voorgangers had overgenomen. Deze werden wel in hun groei belemmerd door het middel met het antibioticum, maar helemaal verdwenen ze toch niet.

Het lijkt een voorbeeld van hoe ingrepen in de natuur steeds nieuwe, onverwachte reacties opleveren: ecosystemen - hoe primitief ook - zijn niet door de mens te regelen. Daardoor is niet te verwachten dat de grot op afzienbare termijn opnieuw opengesteld zal worden. Weliswaar is er een prachtige replicagrot gebouwd, die ook adembenemend is en zeker een bezoek waard, maar hij haalt het toch niet bij de echte grot (die ik ooit met speciale toestemming van de Franse Minister van Cultuur mocht bezichtigen onder leiding van de enige nog overlevende van de vier jongens die de grot in 1940 ontdekten), ook al omdat in de echte grot tekeningen en gegraveerde figuren op een niet echt te imiteren wijze over elkaar heen zijn aangebracht.

De grot van Lascaux, nabij Montignac in de Dordogne, is samen met de grotten van Altamira (Spanje) een soort permanente overzichtstentoonstelling van de vroegste kunst. Alle werkzaamheden zijn dan ook, zeker sinds de eerste vondst van groene algen, met de grootste behoedzaamheid uitgevoerd. Ook moderne technieken en voorzorgsmaatregelen blijken echter dus niet opgewassen tegen de drang van organismen om zich naar nieuwe territoria te verspreiden. Het geeft aan hoe dergelijke organismen minimale kansen om zich te verspreiden kunnen aangrijpen. Dat verklaart tegelijk waarom in het geologisch verleden nieuwe soorten zich vaak in een ongekend tempo over zeer grote gebieden konden verspreiden.

Referenties:
  • Anonymus, 2003. Wanted: solution for cave mold. In: Holden, C. (ed.): Random samples. Science 300, p. 245.
  • Roux, E. de, 2003. Bactťries et champignons menacent la grotte de Lascaux. Le Monde 2003-03-28.

N.B.: beide bovenaangehaalde artikelen zijn gebaseerd op een publicatie in het aprilnummer van La Recherche, dat echter niet traceerbaar is.

Afbeelding uit: http://www.uiowa.edu/~c009113/


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl