NGV-Geonieuws 57 artikel 390

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 November 2003, jaargang 5 nr. 22 artikel 390

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 57! Op de huidige pagina is alleen artikel 390 te lezen.

<< Vorig artikel: 389 | Volgend artikel: 391 >>

390 Meer inzicht in klimaat tropen tijdens ijstijd
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Glaciologie ! Klik hier voor alle artikelen over (Paleo)Klimaat !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Over het klimaat in de tropen gedurende het IJstijdvak is nog veel onduidelijk. Dat komt uiteraard voor een belangrijk deel doordat er - behalve in de hooggebergten - geen sporen zijn overgebleven in de vorm van glaciale afzettingen of glaciale landschapsvormen. De beschikbare andere gegevens (meestal in de vorm van fossielen zoals pollen die inzicht geven in de vegetatie - en daarmee in het klimaat) zijn bovendien vaak weinig consistent. Daarnaast moet worden bedacht dat de tropen een zeer groot gebied omvatten, waarin uiteraard aanzienlijke variaties in het klimaat moeten zijn voorgekomen.


PREPARATIE VAN EEN STUK IJSKERN

Ook waar gegevens uit een betrekkelijk klein gebied beschikbaar zijn, wijzen die vaak op verschillende klimaten, doordat er kennelijk belangrijke lokale factoren een rol hebben gespeeld. Dat geldt bijvoorbeeld voor de hoge Andes, waar zich ook nu nog gletsjers bevinden die als het ware afstammen van grotere vergletsjeringen in de ijstijd. Dat ijs herbergt, net als het ijs op Antarctica en Groenland, een schat aan gegevens. Tot nu toe waren er analyses van twee ijskernen, die beide in de negentiger jaren werden geboord, onderzocht en beschreven. Een van die boringen vond plaats bij Huascarán in Peru, de andere - veel zuidelijker - bij Sajama in Bolivia. Helaas leverden deze twee boringen behoorlijk verschillende gegevens op. Een groep Franse, Braziliaanse en Zwitserse onderzoekers heeft nu gegevens gepubliceerd over een derde ijskern, afkomstig van de Nevado Illimani in Bolivia.

De nieuwe boring ligt ongeveer 1000 km ten zuidwesten van de boring bij Huascarán en zo’n 300 km ten noordoosten van die bij Sajama. Het ligt daarom voor de hand dat de gegevens uit de nieuwe boring meer met die van Samaja dan met die van Huascarán overeenstemmen. Het tegendeel blijkt echter waar: de uit deze kern gedestilleerde gegevens komen sterk overeen met die van Huascarán. Daaruit moet de - voorlopige - conclusie worden getrokken dat de boring bij Sajama sterk door lokale factoren is beïnvloed, en dat de twee andere boringen representatiever zijn.

De boring bij de Nevado Illimani, die plaatsvond op 6350 m hoogte, heeft ijskernen opgeleverd die de laatste 18.000 jaar beslaan. Analyse van de zuurstofisotopen in het ijs in combinatie met wisselingen in het gehalte aan stofdeeltjes, geeft aan dat het laatste deel van de laatste ijstijd in de Andes werd gekenmerkt door een bijzonder koud en nat klimaat. Dat veranderde aan het einde van de ijstijd, toen de temperatuur binnen korte tijd met 5-12 EC steeg en het ook droger werd: de neerslag zou met gemiddeld ca. 300 mm per jaar zijn afgenomen tot het huidige niveau van ca. 1500 mm per jaar (nog altijd het dubbele van Nederland).

Referenties:
  • Ramirez, E., Hoffmann, G., Taupin, J.D., Francou, B., Ribstein, P., Caillon, N., Ferron, F.A., Landais, A., Petit, J.R., Pouyaud, B., Schotterer, U., Simoes, J.C. & Stievenard, M., 2003. A new Andean deep ice core from Nevado Illimani (6350 m), Bolivia. Earth and Planetary Science Letters 212, p. 337-350.

Foto welwillend ter beschikking gesteld door G. Hoffmann, Laboratoire des Sciences du Climat et de l’Environnement, Gif sur Yvette (Frankrijk).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl