NGV-Geonieuws 64 artikel 427

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Maart 2004, jaargang 6 nr. 5 artikel 427

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 64! Op de huidige pagina is alleen artikel 427 te lezen.

<< Vorig artikel: 426 | Volgend artikel: 428 >>

427 Hevige bosbranden in IndonesiŽ (1997) terug te vinden in koralen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie ! Klik hier voor alle artikelen over het Milieu !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

De stabiele isotopen van zuurstof en koolstof in koralen voor de kust van IndonesiŽ weerspiegelen de enorme bosbranden die in 1997 op Sumatra en Borneo plaatsvonden, en die ook op zee plaatselijk zorgden voor een zicht van minder dan 100 m. De verhoudingen tussen deze isotopen in de koralen weerspiegelt zelfs ruwweg de afstand tot de brandhaarden.


HET KORAAL PORITES LOBATA

Canadese en Amerikaanse onderzoekers namen monsters van het rifbouwende koraal Porites lobata op twee locaties: de Riau archipel ten zuiden van Singapore (waar de rook het dichtst was) en bij de Karimunjawa eilanden ten noorden van centraal Java, waar de rook wat minder was. Op elke locatie bemonsterden ze drie koralen. Daarvan onderzochten zij de jongste kalklaagjes, loodrecht op de groeirichting. Voor de jaren 1993-1998 gebeurde dat elke millimeter, voor de periode van begin 1995 tot medio 1998 met veel kleinere intervallen. Dat betekent (de drie koralen van de Riau archipel groeiden van 1995-1997 met gemiddeld 9,6, 8,3 en 11,9 mm per jaar; bij die van de Kirimunjawa eilanden was dat 16,7, 14,4 en 16,5 mm per jaar) dat de veranderingen in de koraalgroei van enkele jaren voor tot een jaar na de bosbranden ongeveer per week werden geanalyseerd.

Bij de analyses bleek er een sterke correlatie te bestaan tussen de afwijkende waarden (t.o.v. het normale gemiddelde) van de koolstof-13 en de zuurstof-18 isotopen. Dit duidt op groeiproblemen. De periode direct na de bosbranden blijkt duidelijk afwijkende waarden op te leveren; volgens de onderzoekers moeten die worden toegeschreven aan de verschuiving van een vrijwel geheel autotroof naar een iets meer heterotroof metabolisme van de koralen. Zo zouden ze compensatie hebben gevonden voor de sterk verminderde lichtintensiteit (als gevolg van de rook), en voor waarschijnlijk lagere waarden van hun fotosynthetische activiteit. Hierbij wordt overigens wel aangetekend dat de koralen desondanks voornamelijk autotroof bleven.

De afwijkende waarde van de koolstof-13/koolstof-14 verhouding kan niet geheel aan de aanpassing van individuele koralen aan de rookontwikkeling worden toegeschreven. De onderzoekers menen dat de fotosynthese van het rif in zijn totaliteit verminderde. Ze spreken van 'fotosynthese stress'. Niettemin leidde deze stress niet tot lagere groeisnelheden van de koralen in 1997.

De weerslag die de bosbranden blijken te hebben op de isotopenverhoudingen in de koralen biedt de mogelijkheid om soortgelijke gebeurtenissen in het verleden te reconstrueren, althans voor tropische gebieden. Daarmee wordt in principe de mogelijkheid geboden om, op een wijze die onafhankelijk is van het 'bodemarchief' op het land, vast te stellen of de frequentie van bosbranden in de afgelopen eeuwen (of zelfs langer) is veranderd, en of een eventuele toename in de frequentie een samenhang vertoont met menselijke bewoning (en populatiedichtheid) of dat het gaat om een natuurlijke verandering.

Referenties:
  • Risk, M.J., Sherwood, O.A., Heikoop, J.M. & Llewellyn, G., 2003. Smoke signals from corals: isotopic signature of the 1997 Indonesian 'haze' event. Marine Geology 202, p. 71-78


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl