NGV-Geonieuws 4 artikel 45

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Augustus 1999, jaargang 1 nr. 4 artikel 45

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 4! Op de huidige pagina is alleen artikel 45 te lezen.

<< Vorig artikel: 44 | Volgend artikel: 46 >>

45 Loofbossen zouden grondwaterstand op Veluwe doen stijgen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

    Klik hier om dit artikel af te drukken !

Van oudsher heeft de mens in Nederland geprobeerd de grondwaterstand te beïnvloeden. Meestal ging het om verlaging van de grondspiegel, om droge voeten te houden in ons waterrijke land; tegenwoordig gaat het echter vaak ook weer om verhoging van de grondspiegel, bijv. waar afsterven van karakteristieke vegetatie door verdroging dreigt. In de loop der tijd is daarbij gebleken dat ingrepen niet altijd het verwachte effect hebben. De natuurlijke variaties in de grondwaterspiegel, die door tal van parameters worden veroorzaakt, maken het beeld nog gecompliceerder. Vooral uit het oogpunt van natuurbeheer en agrarische activiteiten wordt het echter steeds belangrijker om de grondwaterspiegel te kunnen regelen. Daarvoor is echter een goed begrip nodig van de vele processen die de grondwaterstand bepalen.

Op 3 juni promoveerde Hans Gehrels aan de Vrije Universiteit van Amsterdam op een proefschrift waarin hij die processen nader onderzocht, waarbij hij veel nadruk legde op het onderscheid tussen natuurlijke en door de mens - al dan niet opzettelijk - veroorzaakte processen. Gehrels’ proefschrift is daartoe ingedeeld in drie delen, waarvan het eerste speciaal op het bovengenoemde aspect is gericht. Via een modelleringproces bleek het inderdaad mogelijk de menselijke ingrepen in beeld te brengen, vooral op de langere termijn. Zo bleek enerzijds de invloed op de grondwaterstand van de inpoldering van de Flevopolders goed te berekenen, terwijl anderzijds de fluctuaties van de grondwaterstand op de Veluwe als gevolg van neerslagoverschotten goed konden worden gemodelleerd.


INPOLDERING VAN FLEVOLAND

In het tweede deel van het proefschrift behandelt Gehrels de mogelijkheden om grondwater aan te vullen. Daartoe maakte hij gebruik van infiltratie van water met natuurlijke tracers. Een van de resultaten was dat in bijv. bosgebieden de infiltratie van water in de bodem heel anders verloopt dan op bijv. heidevelden. Tevens werd duidelijk dat alleen een combinatie van methoden tot een betrouwbare schatting van grondwateraanvulling kan leiden.

Het derde deel behandelt het zogeheten 'Veluwe-model', dat samen met het Waterbedrijf Gelderland en NUON Water is opgesteld. Met dat model kunnen vooral de veranderingen aan de randen van de Veluwe goed worden gesimuleerd, behalve in de meest oostelijke zone, als gevolg van verstoringen door gestuwde kleipakketten.

Interessant in dit deel zijn vooral de berekeningen die zijn uitgevoerd met betrekking tot de invloed die verandering van het type bos op de grondwaterstand op de Veluwe zou hebben. Een van de onderzochte veranderingen is de vervanging van het (overwegende) naaldbos door loofbos. Het blijkt dat zo’n verandering tot een aanzienlijke verhoging van de grondwaterstand zou leiden.

Referenties:
  • Gehrels, H., 1999. Groundwater level fluctuations - separation of natural from anthropogenic influences and determination of groundwater recharge in the Veluwe area, the Netherlands. Proefschrift Vrije Universiteit Amsterdam, 269 pp.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl