NGV-Geonieuws 74 artikel 476

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Augustus 2004, jaargang 6 nr. 14 artikel 476

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 74! Op de huidige pagina is alleen artikel 476 te lezen.

<< Vorig artikel: 475 | Volgend artikel: 477 >>

476 Madagascar werd pas in het Jura afgescheiden van Afrika
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Structurele geologie, (Plaat)tektoniek & Aardbevingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Het supercontinent Gondwanaland brak aan het einde van het Paleozo´cum op in stukken die vervolgens uiteendreven, waarna geleidelijk de huidige configuratie van continenten en oceanen ontstond. De opsplitsing van Gondwanaland vond echter niet overal tegelijk plaats. Zo blijkt nu dat Madagascar pas op een relatief laat ogenblik van Afrika is afgescheiden. Dat dit niet eerder werd vastgesteld, moet worden geweten aan het gebrek aan ontsluitingen en aan problemen met betrekking tot de datering van de gesteenten die kort voor en na de afsplitsing werden gevormd. Dankzij de toepassing van seismiek is daarin nu meer duidelijkheid ontstaan.


DE MANAMBOLO-KLOOF OP MADAGASCAR

Uit het nu uitgevoerde onderzoek blijkt dat de breukvorming langs het eerder ontstane Oost-Afrikaanse gebergte, die plaatsvond aan het einde van het Paleozo´cum, waarna de zo ontstane delen op het einde van het Trias uit elkaar dreven, geen betrekking had op het huidige Madagascar. Pas op het einde van het vroege Lias (Vroeg-Jura) werd er een nieuwe breukzone (de Andafia riftzone) gevormd, waarna Madagascar kon 'wegdrijven'. De breukvorming moet met betrekkelijk grote snelheid hebben plaatsgevonden, waarbij een duidelijk interval van diepe breukvorming werd gevolgd door afsplitsing van Madagascar en het vervolgens wegdrijven.

Dit beeld verschilt principieel van wat tot nu toe werd gedacht: eerdere onderzoekers meenden dat de breukvorming en het wegdrijven geleidelijk in elkaar overgaande processen waren, die begonnen in het Laat-Perm of Trias, en die in het Callovien eindigden. Dankzij het nu uitgevoerde seismische onderzoek is duidelijk geworden dat Afrika en Madagascar een identieke ontwikkeling doormaakten (en dus met elkaar verbonden waren) gedurende de tijd dat het kristallijne en metamorfe grondgebergte en de daaroverheen liggende bedekking van sedimentaire gesteenten - die dateren van het Laat-Carboon tot het Laat-Trias - werden gevormd. Vervolgens werden kleiige sedimenten (inmiddels 'versteend' tot de Andafia schalies) gevormd tijdens het Toarcien-Aalenien, gedurende de fase dat diepe breukvorming optrad. In het Morondava Bekken is een discordantie uit het Vroeg-Bajocien aangetroffen, die wordt ge´nterpreteerd als een gevolg.van het hierop volgende losbreken van Afrika en Madagascar. De jongere kalkige gesteenten die hierna werden afgezet (in het Bajocien-Bathonien) vertegenwoordigen de fase waarin de twee gebieden van elkaar wegdreven.

Referenties:
  • Geiger, M., Clark, D.N. & Mette, W., 2004. Reappraisal of the breakup of Gondwana based on sedimentological and seismic evidence from the Morondava Basin, Madagascar. Journal of African Earth Sciences 38, p. 363-381.

Foto welwillend ter beschikking gesteld door Markus Geiger, Department of Geosciences, University of Bremen, Bremen (Duitsland).


Copyright ę NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl