NGV-Geonieuws 75 artikel 484

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 Augustus 2004, jaargang 6 nr. 16 artikel 484

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 75! Op de huidige pagina is alleen artikel 484 te lezen.

<< Vorig artikel: 483 | Volgend artikel: 485 >>

484 Raadselachtige yardangs op Mars
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Astronomie ! Klik hier voor alle artikelen over Geomorfologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Steeds meer foto’s van Mars vertonen geologische verschijnselen die we ook van de aarde kennen. De ESE Mars Express heeft onlangs, tijdens zijn 143e omloop om de rode planeet, een landschap gefotografeerd dat yardangs vertoont. Yardangs zijn erosieve structuren met een langgerekte vorm die ontstaan doordat de wind langdurig in dezelfde richting waait, daarbij zand van de bodem opneemt, en zo als een soort zandstraler het landschap beeldhouwt. De zo ontstane parallel aan elkaar lopende ruggen en geulen staan in de geomorfologie bekend als yardangs.


Yardangs op Mars nabij Mons Olympus

De Mars Express fotografeerde de langgerekte ruggen en geulen met een resolutie van 20 m per pixel, met behulp van een hogeresolutie stereocamera. Het gefotografeerde landschap bevindt zich op 6° N.B. en 220° O.L., in de nabijheid van Mons Olympus. Behalve de ruggen en geulen vertoont de foto ook een drie 'plateaus' (een op de voorgrond, twee rechtsboven) waarop de wind geen vat lijkt te hebben gehad. Waarschijnlijk is dat een gevolg van plaatselijk resistenter gesteente, dat langer weestand kan bieden aan de schurende werking van de wind. Elk van deze drie 'plateaus' heeft, om een indruk van de schaal te geven, een oppervlakte van ca. 150 km2.


De raadselachtige gebogen yardangs

Er zijn ook foto’s waarop de 'windbanen' een plotselinge kromming vertonen. Het beeld dat daardoor ontstaat lijkt op dat van een strand waarop een serie auto’s achter elkaar eenzelfde bocht over het droge zand heeft genomen. Voor die gekromde banen is nog geen goede verklaring gevonden. Mogelijk werd de wind door relatief geringe obstakels gedwongen om een andere weg te zoeken. In plaats van raadselachtige Marskanalen hebben we nu dus te maken met (nog) raadselachtige Mars-yardangs.

Referenties:
  • Anonymus, 2004. 'Yardangs' on Mars. ESA Mars Express, 2004-08-06, 1 pp.

Foto’s: ESA.
(http://www.esa.int/SPECIALS/Mars_Express/SEMN6GV4QWD_0.html).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl