NGV-Geonieuws 77 artikel 491

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 September 2004, jaargang 6 nr. 18 artikel 491

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 77! Op de huidige pagina is alleen artikel 491 te lezen.

<< Vorig artikel: 490 | Volgend artikel: 492 >>

491 Seismisch onderzoek op zee hindert bij 1-10 kHz walvisachtigen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie ! Klik hier voor alle artikelen over Geofysica !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Het is al lang bekend dat veel zeezoogdieren hinder ondervinden van seismisch onderzoek op zee; enkele strandingen van walvissen zijn toegeschreven aan desoriŽntatie als gevolg van de geluidsgolven. Bij sommige typen seismisch onderzoek wordt de zeebodem met een soort luchtgeweer (airgun) vanaf schepen gepenetreerd, waarbij geluidsgolven worden opgewekt; ook kunnen springladingen tot ontploffing worden gebracht. De dieren moeten daar in ieder geval hinder van ondervinden, want na een opgewekte geluidsgolf ontvluchten ze het gebied tot zoín 10 km ver. Mede daarom nam de Verenigde Staten al in 1972 een wet aan die strenge beperkingen stelde aan seismisch onderzoek vanaf schepen.


Het onderzoekschip Maurice Ewing met een serie van 20 airguns

Tot nu toe was echter weinig bekend van de onderliggende problematiek. Omdat seismisch onderzoek steeds belangrijker wordt (er bestaan zoín 100 schepen voor zulk seismisch onderzoek; dagelijks zijn daarvan 15-10 actief), is het echter van groot economisch belang dat er geen zinloze beperkingen aan dit onderzoek worden opgelegd. Daarom is vanaf een onderzoeksschip waarop 20 'luchtgeweren' aanwezig zijn, onderzoek gedaan naar de hinder die de dieren ondervinden, afhankelijk van de geluidssterkte en de frequentie van het geluid, zowel in diep als in ondiep water. Dit gestructureerde onderzoek heeft nu eindelijk kwantitatieve gegevens opgeleverd over de hinder die zeezoogdieren (en vooral walvissen) ondervinden van dit soort seismisch onderzoek.

Uit het onderzoek kwam ondermeer naar voren dat de gevolgen van laagfrequente golven in diep water tot nu toe werden overschat, en in ondiep water juist onderschat. Walvissen blijken verder erg gevoelig voor geluidsgolven met een frequentie van 1-10 kHz; de meeste 'luchtgeweren' wekken een geluidsgolf op van slechts 5-100 Hz, en kunnen volgens dit onderzoek dus zonder nadelige gevolgen voor walvisachtigen worden toegepast. Werkmethoden waarbij geluidsgolven ontstaan met frequenties van 1-10 kHz zullen echter waarschijnlijk definitief worden verboden.

Referenties:
  • Tolstoy, M., Diebold, J.B., Webb, S.C., Bohnenstiel, D.R., Chapp, E., Holmes, R.C. & Rawson, M., 2004. Broadband calibration of R/V Ewing/seismic sources. Geophysical Research Letters 31, doi:10.129/2004GL020234.

N.B.: een iets afwijkende versie van dit bericht werd onder de titel 'Frequenties 1 tot 20 kHz schaden walvis' geplaatst in het katern 'Wetenschap & Onderwijs' van NRC Handelsblad (14 augustus 2004).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl