NGV-Geonieuws 83 artikel 520

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 December 2004, jaargang 6 nr. 24 artikel 520

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 83! Op de huidige pagina is alleen artikel 520 te lezen.

<< Vorig artikel: 519 | Volgend artikel: 521 >>

520 Grot dient als testmodel voor het zoeken naar leven op Mars
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Astronomie ! Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Grotten bevatten soms uitzonderlijke levensvormen. Bestudering daarvan kan volgens Petty Boston, een biologe die dit ter sprake bracht tijdens het NASA symposium 'Risk and Exploration: Earth, sea and the stars' in Monterey (California), helpen bij het bepalen van methodes om te zoeken naar buitenaards leven, bijv.op Mars. Op Mars moeten namelijk grote aantallen grotten voorkomen, voornamelijk van vulkanische oorsprong. Als dunvloeibare lava aan het oppervlak uitstroomt, koelt de bovenste laag namelijk snel af, en vormt daarbij een 'dek' dat een goede isolator is. De daaronder stromende lava kan daardoor nog geruime tijd voortstromen, en als de eruptie stopt zelfs volledig de gevormde tunnel verlaten.


Stalactiet in de Lechuguilla-Grot
met stervormige uitgroei


Onderzoek in de Lechuguilla-Grot


Dergelijke lavatunnels komen ook op aarde veelvuldig voor. Lavatunnels zijn op aarde echter bijna allemaal zeer ondiep, en blootgesteld (via poriŽn, spleten en gangen) aan de buitenlucht. Ze worden daarom altijd 'gekoloniseerd' door microorganismen die nu op aarde leven. Dat ligt anders bij kalksteengrotten. Die kunnen zeer diep zijn, en volledig van de buitenwereld afgesloten. Dat geldt bijv. voor de Lechuguilla-grot in New Mexico (Verenigde Staten), vlakbij de beroemde Carlsbad Caverns (en in hetzelfde Nationale Park). Deze grot werd pas in 1986 ontdekt (toen speleologen een toegang groeven door een met aarde opgevulde orgelpijp. Aangenomen wordt dat de grot enkele miljoenen jaren lang van de buitenwereld afgesloten is geweest.

De grot, die alleen via een ca. 150 m diepe trechter (langs een touw) bereikbaar is, is alleen toegankelijk voor wetenschappelijk onderzoek. Penny Boston en enkele collegaís onderzoeken nu de microorganismen in het wijdvertakte netwerk van de grot. Die microorganismen zijn deels identiek aan de soorten die van elders op aarde bekend zijn; of dat een gevolg is van recente 'verontreinigingí is niet bekend. Er zijn echter ook volstrekt onbekende typen microben aangetroffen. De onderzoekers proberen deze ter plaatse te onderzoeken, omdat ze waarschijnlijk een verblijf onder 'normale' laboratoriumomstandigheden niet zouden overleven. Daarom proberen de onderzoekers deze typen, net als in het laboratorium, op een petrischaaltje met een voedselrijk substratum te kweken onder verder zo steriel mogelijke omstandigheden (steriliteit bij grotonderzoek is overigens nooit geheel te bereiken).

De eerste resultaten wijzen op vreemde organismen. Bij gebrek aan licht (en dus ook aan planten) voeden de microben zich op nog onduidelijke wijze, maar het moet gaan om minerale voedingsstoffen die ze uit hun directe omgeving betrekken. Om welke voedingsstoffen het gaat, is nog onbekend. De proeven hebben ook nog geen duidelijk uitsluitsel gegeven over de uitscheidingsproducten van de microben. Vast staat nu echter wel dat er microben op aarde leven onder omstandigheden zoals die ook elders in het universum, onder meer op Mars, voor kunnen komen. Bekendheid met dit soort organismen maakt het zoeken ernaar op andere hemellichamen uiteraard gemakkelijker. De vraag of dergelijke levensvormen zich ook zonder 'aardse' condities kunnen ontwikkelen, wordt met dit onderzoek echter (nog?) niet beantwoord.

Referenties:
  • Anonymus 2004. Scientists use Lechuguilla cave to test theories of life on Mars. http://www.lubbockonline.com/news/111796/scientis.htm
  • Boston, P., 2004. Life in a la tube (part I). Astrobiology Magazine 2004-10-15.

http://www.astrobio.net/news/print.php?sid=1260.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl