NGV-Geonieuws 88 artikel 542

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Maart 2005, jaargang 7 nr. 5 artikel 542

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 88! Op de huidige pagina is alleen artikel 542 te lezen.

<< Vorig artikel: 541 | Volgend artikel: 543 >>

542 Seismisch netwerk kan levens redden bij tsoenami’s
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Geofysica ! Klik hier voor alle artikelen over Structurele geologie, (Plaat)tektoniek & Aardbevingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

De rampzalige tsoenami van 26 december vorig jaar kon zoveel mensenlevens eisen omdat er in het getroffen gebied geen goed systeem was om het optreden van dergelijke vloedgolven te voorspellen (of waar te nemen) en daarover tijdig informatie naar de bedreigde kustgebieden door te geven. Het opzetten van een dergelijk systeem zou dus veel menselijk leed kunnen voorkomen (de economische schade zou met zo’n systeem overigens nauwelijks beperkt kunnen worden).


De golfhoogte van een tsoenami neemt pas in ondiep water sterk toe

Het cynische is dat er in feite al een netwerk bestaat: het bestaat uit 137 seismische waarnemingsstations, wordt gefinancierd door de National Science Foundation en de Geologische Dienst van de Verenigde Staten, wordt gestuurd door het Incoroporated Research Institutions for Seismology Consortium, en wordt bemand door de Geologische Dienst, de Universiteit van California en een aantal kleinere instituten uit diverse landen. De waarnemingsstations leggen aardbevingen en andere seismische activiteit uit de hele wereld vast.


'Fossiele' afzettingen van tsoenami's (Tsoenamieten) worden gekenmerkt door grote brokstukken

Een van de doelstellingen van het netwerk is om verschillende typen aardbevingen te leren onderscheiden. Zo zou het van enorme betekenis zijn indien aardbevingen die tsoenami’s (kunnen) veroorzaken als zodanig zouden kunnen worden gekarakteriseerd. De schokgolven die optraden na de aardbeving voor de kust bij Sumatra (met een magnitude van 9,0) bereikten een waarnemingsstation op Sri Lanka binnen 4 minuten. Binnen 21 minuten werd de beving op duizenden seismometers, verspreid over de hele wereld, geregistreerd. Op basis van die registraties kon worden vastgesteld waar de aardbeving had plaatsgevonden, maar een snellere analyse daarvan had mogelijk kunnen bijdragen aan een eerdere waarschuwing dat de kust van Indonesië door een tsoenami zou kunnen worden getroffen. Overigens wijzen betrokken wetenschappers erop dat een tijdige waarschuwing onmogelijk was, omdat er het communicatiesysteem dat was voorzien om de bevolking te waarschuwing nog niet aanwezig was.

Volgens Jeffrey Park (Yale University) is de technologie inmiddels zover ontwikkeld dat er 'real time' informatie over aardbevingen kan worden verkregen, en dat ook stappen die moeten worden gezet ter beperking van schade nu zeer snel kunnen worden gezet. Toen het netwerk in 1984 werd ontworpen, bestonden die mogelijkheden echter nog niet; het netwerk is daarvoor sindsdien ook niet aangepast. De onderzoekers pleiten daarom voor een continu werkend systeem dat volgens standaardmethoden seismische signalen opspoort, en dat die sneller kan interpreteren wat betreft mogelijke rampzalige gevolgen. Dit zou dan onder meer de rampzalige gevolgen van grote tsoenami’s kunnen helpen verminderen.

Referenties:
  • Park, J., Anderson, K., Aster, R., Butler, R., Lay, T. & Simpson, D., 2005. Global seismographic network records the great Sumatra-Andaman earthquake. Eos 86, p. 57-61.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl