NGV-Geonieuws 88 artikel 545

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Maart 2005, jaargang 7 nr. 5 artikel 545

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 88! Op de huidige pagina is alleen artikel 545 te lezen.

<< Vorig artikel: 544 | Volgend artikel: 546 >>

545 Fossiele reuzenspin blijkt geen spin
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Zelfs kleine spinnen zijn voor veel mensen angstaanjagende dieren. Hoe moet dat dan wel niet zijn met een spin ter grootte van een hond? In 1980 werd in gesteenten van Laat-Carbonische ouderdom bij Cordoba in de Argentijnse provincie San Luis een fossiel aangetroffen dat als een spin werd geïnterpreteerd, maar dan wel als een reuzenspin: het lichaam had een lengte van 339 mm en de poten hadden een lengte van ongeveer een halve meter! Het dier werd daarom Megarachne (grote spin) genoemd; naar zijn ontdekker, de Argentijnse amateurpaleontoloog Ernesto Servine, kreeg het van de Argentijnse paleontoloog Mario Hünicken, verbonden aan het museum in Cordoba, de soortnaam servinei.


Megarachne servinei


Reconstructie van Megarachne servinei


De interpretatie van Megarachne servinei als een spin heeft vanaf het begin twijfels gewekt, maar het dier werd door Servine zorgvuldig letterlijk achter slot en grendel gehouden (in een bankkluis!), zodat nadere analyse onmogelijk was. Tot voor kort, want de eigenaar overleed en de 'reuzenspin' kwam weer boven water. Een spinnendeskundige van de Universiteit van Manchester, Paul Selden, greep die kans met beide handen aan, en onderwierp het fossiel aan nauwkeurige inspectie. Hij verklaart daarover: 'Zodra ik het zag, wist ik dat het geen spin was maar een uit vroegere tijden stammend waterdier dat zeeschorpioen wordt genoemd ... Het heeft grote klauwen en twee samengestelde ogen, waar spinnen gewoonlijk acht kleine ogen hebben. Het lijkt ook een zeer stevig lichaam te hebben met een schaal met ribbels op zijn rug, die niet van enige spin bekend zijn ... Het schepsel leefde waarschijnlijk in een moeras en gebruikte zijn klauwen om modder om te woelen. Als je het met een hedendaags dier zou moeten vergelijken, zou je waarschijnlijk een grote krab of een kreeft kiezen, niet een spin'.

Selden merkt op dat Megarachne servinei grote gelijkenis vertoont met Woodwardopterus, een fossiel dat, ook uit het Carboon, bekend is uit Schotland en uit Zuid-Afrika. Ook daar werd het gevonden in afzettingen die zijn ontstaan in een moerassig milieu.

Op basis van zijn bevindingen zocht Selden contact met Hünicken. Die raakte overtuigd van het gelijk van Selden. Samen met nog een collega (van de Rijksuniversiteit van Salta, Argentinië) hebben ze nu een publikatie geschreven waarin de nieuwe interpretatie is vastgelegd. Dat betekent dat Megarachne servinei nu als 'grootste spin op aarde' het veld moet ruimen in het Guiness Book of Records. Zijn plaats zal worden ingenomen door Teraphosa leblondi, een nu nog in Brazilië, Venezuela en Frans Guiana levende spin (ter grootte van een babykonijn) die wel als de Goliath vogelverslinder bekend staat.

Referenties:
  • Anonymus, 2005. Biggest-ever spider recast as a sea scorpion. Nature 433, p. 792.
  • Selden, P.A., Corronca, J.A. & Hünicken, M.A., 2005. The true identity of the supposed giant fossil spider Megarachne. Biology Letters of the Royal Society, doi 10.1098/rsbl.2004.0272.

Foto welwillend ter beschikking gesteld door Sylvie le Berre, Muséum d’histoire naturelle, Nantes (Frankrijk). © P.Jean, muséum de Nantes; www.museum.nantes.fr.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl