NGV-Geonieuws 92 artikel 564

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Mei 2005, jaargang 7 nr. 9 artikel 564

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 92! Op de huidige pagina is alleen artikel 564 te lezen.

<< Vorig artikel: 563 | Volgend artikel: 565 >>

564 Zeespiegel zou 24 cm stijgen bij smelten van alle ijs buiten Antarctica en Groenland
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over het Milieu ! Klik hier voor alle artikelen over (Paleo)Klimaat !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Regelmatig wordt aangehaald hoeveel tientallen meters de zeespiegel zou stijgen als de ijskappen op Antarctica en Groenland geheel zouden afsmelten. Dat dat ook werkelijk zal gebeuren, is iets waarover we ons trouwens geen zorgen hoeven te maken, want de huidige temperatuurstijging op aarde is onvoldoende om die reusachtige ijskappen geheel te doen verdwijnen. Dat laat echter onverlet dat ook gedeeltelijke afsmelting rampzalige gevolgen kan hebben, en wel in de vorm van een zeespiegelstijging in de orde van grootte van enkele meters; genoeg om het grootste deel van de dichtbevolkte kustvlaktes onder water te doen verdwijnen.


Een typische ijskap op Ellesmere Island, Canada

Er wordt ook wel gesuggereerd dat het smelten van zeeijs aan een stijging van het zeeniveau kan bijdragen. Dat is echter onzin, want dat zeeijs, dat zich - net als ijsbergen - voor zo’n 90% onder water bevindt en er slechts voor zo’n 10% bovenuit steekt, heeft een groter volume dan de corresponderende hoeveelheid water. Smelten van zeeijs levert geen enkele verandering van de zeespiegelstand op.


Een typische gebergtegletsjer: De Mer Du Glace bij Chamonix

Hoe zit het echter met de ijskappen buiten Antarctica en Groenland, en hoe zit het met het ijs dat nu in talloze gebergtegletsjers is opgeslagen? Hoewel er tal van gebergtegletsjers zijn die zich momenteel uitbreiden, staat vast dat veruit de meeste gletsjers zich snel terugtrekken, dus in omvang afnemen. Wat is de invloed daarvan op de stand van de zeespiegel? Die vraag is moeilijk te beantwoorden, omdat het gaat om zulke grote aantallen gletsjers, waarvan de 'waterinhoud' niet altijd goed bekend is.

Twee onderzoekers hebben daarvoor een indrukwekkend onderzoek uitgevoerd, dat tientallen jaren in beslag heeft genomen. Ze hebben daartoe het aardoppervlak in 'cellen' opgedeeld en voor elke cel vervolgens de ijsbedekking vastgesteld. Omdat ijskappen een andere configuratie hebben dan gletsjers, hebben ze die twee typen daarbij afzonderlijk van elkaar geanalyseerd. Bij hun inventarisatie vonden ze dat er 401.000 km2 met gletsjers is bedekt en 121.000 km2 met ijskappen.

Deze ijsbedekkingen zijn door de onderzoekers op basis van een aantal karakteristieken omgerekend naar ijsvolumes. Zij komen tot een totaal volume van 87.000 km3, met een mogelijke afwijking van 10.000 km3. Opvallend is dat de hoeveelheden ijs in de ijskappen niet veel groter blijken te zijn dan die in de gletsjers: deze twee typen ijs bevatten resp. 59% en 41% van het totaal (buiten Antarctica en Groenland!). Het volume van 87.000 km3 zou, als het volledig door afsmelten zou verdwijnen, een zeespiegelstijging opleveren van 24,1 cm; de hiervoor genoemde onzekerheidsmarge zou deze stijging 2,6 cm hoger of lager kunnen doen uitvallen.

Referenties:
  • Raper, S.C.B. & Braithwaite, R.J., 2005. The potential for sea level rise: new estimates from glacier and ice cap area and volume distributions. Geophysical Research Letters 32, doi:10.129/2004GL021981, 4 pp.

Foto Mer du Glace welwillend ter beschikking gesteld door Balázs Erd?helyi (Hongarije); foto Ellesmere Island: National Snow and Ice Data Center, Boulder, CO (Verenigde Staten van Amerika).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl