NGV-Geonieuws 96 artikel 584

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Juli 2005, jaargang 7 nr. 13 artikel 584

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 96! Op de huidige pagina is alleen artikel 584 te lezen.

<< Vorig artikel: 583 | Volgend artikel: 585 >>

584 Onderzeese vulkaan herbergt snelgroeiende nieuwe vulkaan en 'palingstad'
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie ! Klik hier voor alle artikelen over Vulkanologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Tijdens een onderzoekstocht die was bedoeld om de hot spot (een plaats waar abnormaal veel aardwarmte omhoog komt ) bij Samoa te onderzoeken, is een nieuwe onderzeese vulkaan ontdekt. Vier jaar geleden bestond die nog niet. Het bijzondere van de nieuwe vulkaan, die nu ongeveer 300 meter hoog is en die per dag ongeveer 20 cm groter wordt, is dat hij binnen een andere vulkaan ligt. Die andere vulkaan is de Vailulu置, die een kleine 4200 km ten zuidwesten van Hawaii ligt, en die ruim 4 km boven de zeebodem uitsteekt (maar waarvan de top nog zo地 600 m onder zeeniveau ligt). De Vailulu置 heeft aan zijn basis een doorsnede van 21 km, en is vroeger bij een explosieve uitbarsting ingestort. De daarbij gevormde caldera heeft een doorsnede van ruim anderhalve kilometer.


De Vailulu'u herbergt in zijn caldera de nieuwe vulkaan (Nafanua), die per dag 20 cm groeit

In deze caldera komt nu een nieuwe vulkaan tot ontwikkeling. Hij is 'Nafanua' genoemd, naar de oorlogsgodin van Samoa. Er zijn nauwelijks andere voorbeelden bekend van een onderzeese vulkaan die nog in een opbouwfase verkeert. Omdat de Nafanua dus een unieke kans biedt om een zeldzaam verschijnsel te bestuderen, besloten ze om een kijkje te gaan nemen met een voor onderzoek uitgeruste duikboot (de Pisces V), in feite een bol met een diameter van iets meer dan zeven meter, die een goede 2000 m diep kan duiken. De onderzeeboot wordt beheerd door het Hawaii Undersea Research Laboratory.


De leefgemeenschap rond de Nafanua wordt gedomineerd door palingen

Er viel in eerste instantie niet zo veel te zien, want het water dat de kegel van de Nafanua omringt is bijzonder troebel vanwege de hydrothermale activiteit, en vanwege de vulkanische 'mist' die via de talrijke spleten en gaten in de zeebodem naar boven komt. Het zicht voor de mensen in de duikboot was daardoor niet veel meer dan zo地 drie meter. Toch konden ze, toen ze dichtbij genoeg gekomen waren, het een en ander waarnemen. Zo blijkt de Nafanua grotendeels bedekt met een geelachtige blubber, die wordt geproduceerd door concentraties van microorganismen die hun energie ontlenen aan de chemische energie van het hydrothermale systeem. Deze microorganismen dienen op hun beurt weer als voedsel voor grotere dieren. Het meest opvallend was echter de extreem hoge concentratie aan palingen (van ca. 30 cm lang). Vanwege hun voorkomen spreken de onderzoekers van 'Eel City' (Palingstad). Waarom juist palingen in zo grote getale op deze plek voorkomen, is vooralsnog een raadsel.

Referenties:
  • Woods Hole Oceanographic Institution, 2005. New underwater volcano found near Samoa. Persbericht (http://www.whjoi.edu/mr/pr.do?id=4818) 2005-05-25. Foto Vailulu置: Woods Hole Oceanographic Institution.

Foto palingen: Scripps Institution of Oceanography.


Copyright ゥ NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl