NGV-Geonieuws 5 artikel 59

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Oktober 1999, jaargang 1 nr. 5 artikel 59

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 5! Op de huidige pagina is alleen artikel 59 te lezen.

<< Vorig artikel: 58 | Volgend artikel: 60 >>

59 Duitsland overstroomt niet bij rijzende zeespiegel
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over het Milieu ! Klik hier voor alle artikelen over Sedimentologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

De zeespiegel stijgt nog steeds, als een van de naweeën van het afsmelten van de grote landijskappen na de laatste ijstijd. Aanvankelijk steeg de zeespiegel, die zo’n 10.000 jaar geleden meer dan 100 m lager stond dan nu, zeer snel, maar inmiddels is die stijging tot vrijwel nul gereduceerd. Volgens sommige onderzoekers zou er echter een nieuwe stijging te verwachten zijn als gevolg van het broeikaseffect. Door anderen wordt dat overigens betwijfeld. Ook over de gevolgen van een eventuele toekomstige zeespiegelstijging bestaat grote onenigheid. Volgens sommige instanties, waaronder in Nederland Rijkswaterstaat, levert de voortgaande zeespiegelstijging grote gevaren op voor de veiligheid van de kustbewoners, tenzij er grote waterstaatkundige werken zouden worden uitgevoerd.


BUITENDIJKS GEBIED NOORD-DUITSLAND

In Duitsland denkt men daar anders over. Aardwetenschappers onder leiding van Prof. Streif (Hannover) hebben ongeveer 23.000 boringen uitgevoerd in een gebied van zo’n 5000 km2 voor de Duitse kust, tussen de monding van de Eems en die van de Onder-Weser. In de boorkernen hebben ze de ontwikkeling van de sedimentatie ter plaatse vergeleken met die van de afgelopen 8500 jaar, zoals de Deutsche Forschungsgemeinschaft op 10 augustus bekend maakte.

In die 8500 jaar is de zeespiegel zo’n 25 meter gestegen. Dat de Noordzee (of de Waddenzee) onder invloed daarvan niet veel verder landinwaarts is komen te liggen, is te danken aan de afzetting in het betrokken gebied van ca. 41 miljard kubieke meter zand, klei en veen, zoals ook in West- en Noord-Nederland is gebeurd. Die enorme hoeveelheid materiaal zorgde voor een ophoging van de zeebodem met gemiddeld ongeveer een centimeter per jaar; van die centimeter komt gemiddeld 90% uit zee en is 10% aangevoerd door rivieren.

De onderzoekers stellen vast dat de ophoging van de buitendijkse bodem gelijke tred heeft gehouden met de zeespiegelstijging. Dat noch de sedimentatie noch de zeespiegelstijging heeft overheerst gedurende een periode van enkele duizenden jaren, vinden ze verbazingwekkend. Ook al is het mechanisme achter deze situatie (nog) niet gevonden, het kan moeilijk op toeval berusten. Er moet dus sprake zijn van een soort wetmatigheid, die op z’n minst langdurige geldigheid heeft. De onderzoekers kunnen ook geen aanwijzingen vinden voor een proces dat een voortzetting van de natuurlijke - met de zeespiegelstijging gelijke tred houdende - bodemophoging zou belemmeren als in de komende eeuwen de zeespiegel nog verder zou stijgen. De verandering van het natuurlijke milieu door de bedijking heeft het sedimentatiegebied verkleind, zodat er eerder sprake zou zijn van een extra sterke bodemophoging dan van een afname in de snelheid daarvan.

Referenties:
  • Anoniem, 1999. Mit steigendem Meeresspiegel wächst die Küste in die Höhe - Norddeutscher Küstenraum geht nicht unter. G.O.-Wissen Online / Deutsche Forschungsgemeinschaft.

N.B.: een iets afwijkende versie van dit bericht werd onder de titel 'Duitse onderzoekers niet bang voor rijzende zeespiegel' geplaatst in de bijlage 'Wetenschap & Onderwijs' van NRC Handelsblad (25 september 1999).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl