NGV-Geonieuws 98 artikel 593

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Augustus 2005, jaargang 7 nr. 15 artikel 593

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 98! Op de huidige pagina is alleen artikel 593 te lezen.

<< Vorig artikel: 592 | Volgend artikel: 594 >>

593 Vulkanisme vermindert uitstoot van methaangas door 'wetlands'
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie ! Klik hier voor alle artikelen over Vulkanologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Onderzoekers van de Open Universiteit in Engeland hebben de effecten gesimuleerd van de zure regen die het gevolg was van een van de grootste uitbarstingen van een Europese vulkaan in historische tijden. Het gaat om de uitbarsting van de Laki (een vulkaan op IJsland) in 1783. De zure regen die het gevolg was zorgde voor grote schade voor de landbouw in Europa en deed daar ook het aantal sterfgevallen significant toenemen.


De typische 'Wetlands'(natte gebieden) waar veel methaangas wordt gevormd

Volgens de onderzoekers heeft vulkanisme tot nu toe onbekende effecten op het klimaat. Het is volgens hen algemeen bekend dat in de uitgestoten vulkanische gassen ook zeer kleine deeltjes (aerosolen) voorkomen, die een deel van het zonlicht weerkaatsen; ook is bekend dat deze aerosolen bijdragen aan het ontstaan van wolken, die eveneens zonlicht weerkaatsen. Beide processen dragen bij aan een afkoeling, die gewoonlijk een jaar of twee blijft bestaan. Er bestaat echter ook een ander effect: de uitgestoten zwavelverbindingen (vooral SO2) die in de atmosfeer worden omgezet in zwavelzuur (dat zorgt voor zure regen) dragen bij aan een vermindering van de uitstoot van het sterke broeikasgas methaan in zogeheten wetlands (zoals moerassige gebieden, maar ook weilanden op ongeveer grondwaterniveau).


Lavastroom van de Laki, met daarin een aantal secundaire vulkanen

De verminderde uitstoot van methaangas zou tien jaar of wellicht langer tot een zekere afkoeling kunnen leiden. Dat zou onder meer het geval zijn geweest na de uitbarsting van de Laki. Bij de uitbarsting kwam in 9 maanden meer SO2 vrij dan nu door de hele West-Europese industrie in een jaar wordt uitgestoten. De verminderde uitstoot van methaangas in 'wetlands' na een vulkaanuitbarsting blijkt het gevolg van de sterke toename in de grond van sulfaatreducerende bacteriŽn. Deze verdringen in sterke mate de gewoonlijk aanwezige bacteriŽn die het methaangas produceren. Dat bleek toen de invloed van de uitbarsting van de Laki werd gesimuleerd voor een veengebied in noordoost Schotland, waarvan bekend is dat het door de 'rookpluim' van de Laki werd bereikt. De simulatie toonde aan dat de uitstoot van methaangas nog verscheidene jaren na het einde van de veroorzaakte zure regen duidelijk minder was.

De onderzoekers menen dat hun bevindingen grote gevolgen kunnen hebben voor de inzichten in klimaatveranderingen. De meeste grote wetlands bevinden zich ver van industriŽle gebieden, maar vaak wel in vulkanisch actieve gebieden zoals IndonesiŽ, PatagoniŽ, Kamtsjatka en Alaska. Daar kan dus de uitstoot van het broeikasgas methaan gemiddeld over langere tijd veel lager zijn dan tot nu toe werd aangenomen. In iets mindere mate geldt dat ook voor de uitgestrekte wetlands in ScandinaviŽ en SiberiŽ, omdat die gebieden ook regelmatig door de gassen van veraf gelegen vulkanen worden bereikt.

Referenties:
  • Gauci, V., Dise, N. & Blake, S., 2005. Long-term suppression of wetland methane flux following a pulse of simulated acid rain. Geophysical Research Letters 32, doi:10.1029/2005GL022544.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl