NGV-Geonieuws 112 artikel 656

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Maart 2006, jaargang 8 nr. 5 artikel 656

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 112! Op de huidige pagina is alleen artikel 656 te lezen.

<< Vorig artikel: 655 | Volgend artikel: 657 >>

656 Microorganismen leefden ruim 3 miljard jaar geleden bij onderzeese warmwaterbron
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

De Dixon Island Formation werd omstreeks 3,2 miljard jaar geleden gevormd. Delen ervan zijn nu prachtig ontsloten langs de kust van AustraliŽ, in het gebied van Pilbara. De formatie is bekend geworden doordat hij een van de meest complete en best bewaarde restanten vormt van oceanische afzettingen uit het Midden-ArcheÔcum, en omdat er structuren in voorkomen die door veel onderzoekers worden geÔnterpreteerd als fossiele microorganismen; door anderen wordt dat overigens bestreden.


De Dixon Island Formatie langs de kust bij Pilbara


Detail van het onderste deel van het zwarte
vuursteenpakket, met gesilificeerde kristallen


De formatie in ongeveer 350 m dik en bestaat van onderen naar boven uit een vulkanische afzetting, een zwart vuursteenpakket en een veelkleurig vuursteenpakket. De zwarte vuursteen bevat karakteristieken die wijzen op grote intensiteit van onderzeese warmwaterbronnen, en dit pakket bevat een 10-20 cm dikke laag die erg veel overeenkomst vertoont met een fossiele algenmat. De afwezigheid van klastische deeltjes wijst, in samenhang met andere eigenschappen, op een diepte van de zee van 500-2000 m.


Microscopische opname van de zwarte vuursteen met vuursteenlaminae van minder dan 0,5 mm dik, met daartussen nog fijnere laminae van sterk koolstofhoudend materiaal

De zwarte vuursteen vertoont ook op andere plaatsen onderin structuren die door sommigen aan biologische activiteit worden toegeschreven. Ze zijn er een soort bolletjes met een doorsnede van 0,3-2,0 mm, die grotendeels uit koolstof bestaan. Ook komen er spiraal-, staaf en dendrietvorige structuren voor die sterk lijken op bacteriŽn. Dit onderste pakket van de zwarte vuursteen heeft ook een hoger gehalte aan koolstof waarin de verhouding tussen de koolstofisotopen wijst op een organische oorsprong, dan het hogere deel, waarin die verhouding niet op een organische oorsprong wijst.


Buisvormige structuur die lijkt op Primaevifilium


Scanning-electron microscope opname
van koolstofbolletjes.
De maatbalk is 1 micron lang


Al deze karakteristieken samen lijken erop te wijzen dat het onderste deel van de zwarte vuursteen de restanten bevat van primitieve levensvormen die dus op een diepte van 500-2000 m moeten hebben geleefd, in de directe nabijheid van warme bronnen. Volgens de onderzoekers is de fossilisatie van dit primitieve leven te danken aan de warme bronnen, waardoor de organismen zeer snel konden silicificeren.

Ook in het bovenste deel van de zwarte vuursteen komen overigens wel tekenen voor die op primitief leven zouden wijzen. Het zou daarbij echter niet gaan om organismen die ter plaatse op de zeebodem leefden, maar om cyanobacteriŽn die in het oppervlaktewater leefden en die na hun afsterven naar de zeebodem zakten.

Referenties:
  • Kiyokawa, S., Ito, T., Ikehara, M. & Kitajima, F., 2006. Middle Archean volcano-hydrothermal sequence: Bacterial microfossil-bearing 3.2 Ga Dixon Island Formation, coastal Pilbara terrane, Australia. Geological Society of America Bulletin 118, p. 3-22.

Fotoís welwillend ter beschikking gesteld door Shoichi Kiyokawa, Department of Earth and Planetary Science, Kyushu University, Fukuoka (Japan).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl