NGV-Geonieuws 114 artikel 670

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 April 2006, jaargang 8 nr. 7 artikel 670

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 114! Op de huidige pagina is alleen artikel 670 te lezen.

<< Vorig artikel: 669 | Volgend artikel: 671 >>

670 Voetstappen in Mexico herschrijven geschiedenis van Amerika
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Archeologie ! Klik hier voor alle artikelen over Vulkanologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

In 2003 werden in de as van een Mexicaanse vulkaan menselijke voetstappen aangetroffen die veel ouder moesten zijn dan voor mogelijk werd gehouden. De interpretatie werd echter sterk aangevochten, omdat het een volledige herschrijving van de menselijke bewoning van Amerika nodig zou maken. Door nieuw onderzoek, op basis van uitgebreide radiometrische bepalingen, is nu gebleken dat de voetstappen inderdaad ongekend oud zijn.



Twee van de duizenden voetstappen in de as die getuigen van een massale vlucht voor de uitbarstende vulkaan

Tot voor kort werd aangenomen dat de eerste mensen Amerika vanuit AziŽ bereikten over een landbrug die tijdens het laatste zeer koude tijdsinterval (ca. 18.000-17.000 jaar geleden) van de laatste ijstijd door de huidige Beringstraat liep. De oversteek vanuit AziŽ naar Amerika zou zelfs ook nog enkele duizenden jaren later kunnen hebben plaatsgevonden. Vanuit het noordoosten van Amerika zouden de eerste mensen zich vervolgens geleidelijk - via overigens ook nog omstreden routes - naar het zuiden hebben verspreid. Uiteraard zou het betrekkelijk lang hebben geduurd voordat ze Mexico bereikten.

De aanvankelijk 269 aangetroffen voetstappen van zowel mensen als dieren (er zijn er inmiddels duizenden gevonden) werden aangetroffen op de bodem van een verlaten groeve dicht bij de vulkaan Cerro Toluquilla, ongeveer 130 km ten zuidoosten van Mexico-Stad. Ze stonden in de destijds nog zachte vulkanische as die was gevallen op de kustzone langs een oud kratermeer. Nu is de as, die gerekend wordt tot de Xalnene Formatie, zo hard als beton, en hij wordt gewonnen als bouwsteen. De aanvankelijke datering als 'opmerkelijk oud' was gebaseerd op het voorkomen van schelpen in een laag boven de as; die schelpen werden met C-14 gedateerd als 38.000 jaar oud, maar vanwege de heersende opvattingen over de eerste mensen in Amerika werden die dateringen door velen beschouwd als een gevolg van foute metingen (bijv. door verontreiniging van de monsters). Toen er ook nog eens een datering volgde van een laag boven de voetstappen als meer dan 200.000 jaar oud, waren de poppen helemaal aan het dansen, en werd zelfs het karakter van de voetstappen (menselijk of niet) ter discussie gesteld.


Blok (in de Barranca La Mina del Frances) van de (nu verharde) vulkanische as met daarin diverse voetafdrukken van mensen

Inmiddels zijn er zoveel meer (en duidelijke) voetstappen gevonden dat er aan de menselijke herkomst geen enkele twijfel meer bestaat. Ook aan de ouderdom bestaat nu geen twijfel meer: nieuwe dateringen met een optische luminescentietechniek geven aan dat de voetstappen minimaal 40.000 jaar oud moeten zijn. Dit komt ook overeen met nieuwe C-14 dateringen van schelpen uit bovenliggende lagen, die ruwweg ouderdommen opleverden (voor die schelpen) van 28.000, 31.000, 37.000 en 39.000 jaar. Ook enkele andere dateringen wijzen op een min of meer gelijke ouderdom.

Een en ander betekent dat mensen veel eerder in Amerika hebben geleefd dan tot nu toe werd aangenomen. Dat is interessant in de context van andere (archeologische) vondsten in Mexico die ook op een hoge ouderdom wijzen, maar die tot nu toe ook als 'onjuist' werden beschouwd. Dat valt nu niet langer vol te houden. De vraag is nu natuurlijk hoe mensen zo vroeg in Amerika terecht kwamen. Wellicht zijn ze niet over de Bering-landbrug gekomen, maar per boot.

Referenties:
  • GonzŠlez, S., Huddart, D., Bennett, M. & GonzŠlez-Huesca, A., 2006. Human footprints in Central Mexico older than 40,000 years. Quaternary Science Reviews 25, p. 201-222.

Fotoís (© Liverpool John Moores University) welwillend ter beschikking gesteld door Silvia GonzŠlez, School of Biological and Earth Sciences, Liverpool Moores University, Liverpool (Engeland).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl