NGV-Geonieuws 123 artikel 713

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 Augustus 2006, jaargang 8 nr. 16 artikel 713

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 123! Op de huidige pagina is alleen artikel 713 te lezen.

<< Vorig artikel: 712 | Volgend artikel: 714 >>

713 Nieuwe plesiosauriŽr door geldgebrek pas na decennia beschreven
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over (Dino)sauriers ! Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

In 1868 vond een schooljongen, Tadashi Suzuki, fossiele botten langs de oever van een rivier vlakbij zijn huis in Iwaki, zo'n 200 km noordelijk van Tokyo. Helemaal toevallig was dat niet, want de jongen had eerder gelezen over de vondst van een plesiosauriŽr in zijn woonplaats, en omdat hij een verwoed verzamelaar van fossielen was, ging hij langs de rivier op zoek of hij ook zoiets kon vinden. En dat lukte dus. De botten die hij vond moesten van een heel groot dier afkomstig zijn, en daarom dacht Tadashi dat het wellicht opnieuw om een plesiosauriŽr ging. Dat zou zeker van belang zijn, en hij informeerde daarom een paleontoloog uit zijn woonplaats. Dat leverde echter niet veel op.


Reconstructie van Futabasaurus suzukii (© Utako Kikutani)

Tadashi ging opnieuw op zoek, en vond nog meer vergelijkbare botten, nog vastzittend in gesteenten (van 85 miljoen jaar oud) uit het Krijt. Hij besloot, met de kennis die hij inmiddels had, om de botten niet zelf uit te hakken, maar om dat door een professional te laten doen. Hij schreef daarom naar een paleontoloog uit Tokyo, Ikuo Obata, die de gegevens doorgaf aan een collega, Yoshikazu Hasegawa. Die vond de vondst van voldoende belang om er serieus werk van te maken.

Het kostte alles bij elkaar zo'n zeven jaar om de botten uit te hakken, schoon te maken, en ze in elkaar te passen. Daarbij bleek dat het inderdaad ging om een plesiosauriŽr, die zo'n 3 m lang was. Van het skelet was zo'n 70% compleet, meer dan voldoende om Hasegawa ervan te overtuigen dat het waarschijnlijk om een nieuwe soort ging. Om dat te kunnen vaststellen, moest het fossiele materiaal uiteraard worden vergeleken met dat van andere plesiosauriŽrsoorten, en daar begon eigenlijk de ellende.

In de eerste plaats zou er veel literatuur moeten worden aangeschaft voor het vergelijken van de gegevens, maar ook zou er heel wat gereisd moeten worden om bibliotheken, musea en universiteiten te bezoeken. Geld daarvoor bleek nauwelijks of niet te vinden, en zo bleef het materiaal van Tadahi Suzuki lang liggen wachten op betere tijden.


De schedel van Futabasaurus suzukii

Die betere tijden kwamen in 2003, toen een medewerkster van het Nationaal Wetenschapsmuseum in Tokyo, Tamaki Sato, bij de zaak werd betrokken. Zij had in Canada plesiosauriŽrs bestudeerd, en beschikte ook over gegevens van andere soorten. Met haar kennis kon worden vastgesteld dat het inderdaad om een nieuwe soort ging. Hij behoort tot de belangrijkste groep van de plesiosauriŽrs, de elasmosauriŽrs, die overal ter wereld voorkwamen, maar waarvan in AziŽ maar weinig goed bewaarde exemplaren zijn gevonden. De onderzoekers gaven de nieuwe soort de naam Futabasaurus suzukii, en schreven er een publicatie over. Die verscheen dit jaar in mei. Het heeft al met al dus bijna 40 jaar geduurd voordat over de interessante vondst van Tadashi Suzuki aan de paleontologische gemeenschap werd bericht. Wat de schooljongen van destijds eraan heeft overgehouden is niet meer dan de vereeuwiging van zijn naam in de soortnaam van de door hem ontdekte nieuwe soort.

Referenties:
  • Fuyuno, I., 2006. Teenager waits 40 years for recognition. Nature 441, p. 390.
  • Sato, T., Hasegawa, Y. & Manabe, M., 2006. A new elasmosaurid plesiosaur from the Upper Cretaceous of Fukushima, Japan. Palaeontology 49, p. 467-484.

Figuren welwillend ter beschikking gesteld door Tamaki Sato, National Science Museum, Tokyo (Japan).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl