NGV-Geonieuws 126 artikel 727

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Oktober 2006, jaargang 8 nr. 19 artikel 727

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 126! Op de huidige pagina is alleen artikel 727 te lezen.

<< Vorig artikel: 726 | Volgend artikel: 728 >>

727 Aardbevingen bij Koyna correct voorspeld
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Structurele geologie, (Plaat)tektoniek & Aardbevingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Het optreden van een aardbeving op een bepaalde plaats en op een bepaald moment kan bijna altijd goed worden verklaard. Het lukt echter zelden of nooit om een aardbeving te voorspellen. De reden is dat er gewoonlijk, voorafgaand aan een aardbeving, een aantal complexe processen plaatsvinden waarvan moeilijk te schatten is hoe lang het zal duren voordat ze een specifieke waarde bereiken.

In India blijken geofysici van het Nationaal Geofysisch Onderzoeksinstituut in Hyderabad vorig jaar met succes een aardbeving te hebben voorspeld. En in mei dit jaar was het opnieuw zo ver. Niet alleen werd in beide gevallen het optreden van de aardbeving correct voorspeld, ook de sterkte daarvan was behoorlijk nauwkeurig berekend. Waar het in de voorspellingen namelijk ging om aardbevingen met een kracht van respectievelijk omstreeks 5 en 4, bleek het in werkelijkheid te gaan om slechts iets afwijkende bevingen, en wel met een kracht van respectievelijk 4,8 en 4,2. De eerste juiste voorspelling werd gedaan op 25 augustus 2005, en de aardbeving voltrok zich op 30 augustus. In het tweede geval ging het om een voorspelling van 16 mei 2006, waarna de aardbeving op 21 mei ook werkelijk optrad.


Locatie van Koyna en van de stuwdam

De in 2005 opgedane ervaring kwam goed van pas toen op 12 mei van dit jaar een hele serie kleine aardschokken (M = 1-2) onder het stuwmeer door 7 meetstations werd geregistreerd. De onderzoekers beschouwden die schokjes als de voorboden van een grote aardbeving van M = 4, die waarschijnlijk binnen twee weken zou gaan optreden ergens binnen een straal van 10 km van het stuwmeer, en die een ondiep hypocentrum zou hebben. Op 16 mei verstuurden ze een bericht met deze waarschuwing naar diverse wetenschappelijke tijdschriften. Op 21 mei vond vervolgens de verwachte beving plaats, met opnieuw vrijwel de voorspelde kracht, n.l. 4,2.


Het stuwmeer met de stuwdam bij Koyna

De voorspellingen betroffen overigens geen van beide een 'gewone' aardbeving, maar een beving bij een stuwmeer (bij Koyna, zo'n 200 km ten zuiden van Mumbai). Terwijl bij 'normale' aardbeving langzaam spanning wordt opgebouwd door tektonische krachten totdat die spanning zo groot is dat ergens het gesteente bezwijkt en een breuk vormt waarlangs de gesteenten aan weerszijden ten opzichte van elkaar bewegen, wordt bij een 'stuwmeeraardbeving' door het gewicht van het water een al bestaand breukvlak verder geopend - en vaak als het ware ook door het water gesmeerd - waardoor er, ook bij een betrekkelijk geringe spanning in het gesteente, ook een breuk kan optreden. Hierbij moet worden aangetekend dat het voorspellen van zo'n 'stuwmeeraardbeving' niet gemakkelijker is gebleken dan het voorspellen van een 'gewone' beving. Aan de juiste voorspelling van de beving bij het Koyna stuwmeer gingen overigens wel zo'n veertig jaar van studie vooraf.


Ook in 1967 trof een aardbeving het gebied bij Koyna

De onderzoekers willen nu niet op hun lauweren gaan rusten. Ze hopen hun bevindingen te kunnen verwerken in een model dat seismologen moet helpen om ook andere aardbevingen met een grotere nauwkeurigheid te gaan voorspellen.

Referenties:
  • Bagla, P. & Kerr, R.A., 2006. Feeling the Earth move. http://sciencenow.sciencemag.org.cgi/content/full/2006/728/1; geraadpleegd 2006-08-04.
  • Gupta, H.K., Mandal, P., Sadanyakaya, H.V.S., Shashidhar, D., Sairam, S., Shekhar, M., Singh, A.U.D.E., Kousalya, M., Pernachandra, R.N. & Dimri, V.P., 2005. An earthquake of M~5 may occur at Koyna. Current Science 89, p. 747-748.
  • Gupta, H., Shashidhar, D., Periera, M., Mandal, P. & Dimri, V.P., 2006. Earthquake in the Koyna region comes true! Journal of the Geological Society of India 69, p. 149-150.


Copyright NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl