NGV-Geonieuws 128 artikel 739

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 November 2006, jaargang 8 nr. 22 artikel 739

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 128! Op de huidige pagina is alleen artikel 739 te lezen.

<< Vorig artikel: 738 | Volgend artikel: 740 >>

739 Veld van inslagkraters in de Sahara veroorzaakt door gelijktijdige meteorieten
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Geomorfologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !


Krater GKCF13, met een doorsnede van 950 m en een ringwal van 20-80 m hoog

Met behulp van satellietbeelden heeft een internationaal onderzoeksteam meer dan duizend kratervormige depressies ontdekt, merendeels onder het zand, in de woestijn van West-Egypte. Het gebied, dat zo'n 40.000 km2 beslaat, ligt ten oosten van het Gilf Kebir Plateau. De wanden van de structuren zijn rond of ellipsvormig, soms echter onregelmatig. De depressies zijn tot 80 m diep en zijn 20 m tot 2,5 km in doorsnede. De meeste van deze structuren komen in groepjes voor, soms elkaar gedeeltelijk overlappend. Ook komen soms kleine structuren voor binnen grotere. Veel van de structuren zien er nog compleet uit, al vertonen ze verschillende erosiestadia.


Deel van het onderzochte gebied. De onderzochte structuren zijn aangeduid
met de letters GKCF en een nummer

Het was enige tijd niet duidelijk hoe de kratervormige structuren zijn ontstaan. Een van de theorieën was dat het gaat om plaatsen waar hydrothermaal water is ontsnapt, maar diverse waarnemingen zijn daarmee niet in overeenstemming. Omdat sommige kraters niet met zand zijn bedekt, konden de onderzoekers 13 van deze structuren in detail (en enkele andere minder volledig) bestuderen. Hun conclusie is dat het waarschijnlijk gaat om inslagkraters. Dat blijkt onder meer uit het voorkomen van breccies, vlakke breuken en breuksystemen die tot in elkaar geschoven kegels leiden (zogeheten 'shatter cones'). Het grote aantal kraters moet zijn veroorzaakt doordat een meteoriet in de lucht ontplofte in diverse brokstukken, die later ook weer uiteenvielen. Daarmee valt het geclusterde karakter van veel van de structuren te verklaren.


Breccies uit de ringwal van (met de klok mee) kraters CFK48, -13, -01, -13, -49, en -02

Die verklaring gaat echter niet helemaal op, want de manier waarop de 13 onderzochte kraters verspreid liggen, geeft aan dat ze niet alle afkomstig kunnen zijn van een enkele meteoriet. De onderzoekers komen daarom tot de conclusie dat minimaal twee, maar waarschijnlijk meer, meteorieten vrijwel gelijktijdig in de aardatmosfeer in stukken zijn gebroken. Daarmee valt ook beter de grote omvang van het kraterveld te verklaren: van de tot nu toe bekende velden van inslagkraters (nog geen 10) is geen enkele groter dan zo'n 60 km2.


Shatter cones uit de ringwal van (met de klok mee) kraters GKCF13, -03, -01 en -02

Referenties:
  • Paillou, Ph., Reynard, B., Malézieux, J.-M., Dejax, J., Heggy, E., Rochette, P., Reimold, W.U., Michel, P., Baratoux, D., Razin, Ph. & Colin, J.-P., 2006. An extended field of crater-shaped structures in the Gilf Kebir region, Egypt: observations and hypotheses about their origin. Journal of African Earth Sciences 46, p. 281-299.

Foto's © (Ph. Paillou/Elsevier) welwillend ter beschikking gesteld door Philippe Paillou, Observatoire Aquitain des Sciences de l'Univers, Floirac (Frankrijk).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl