NGV-Geonieuws 131 artikel 754

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 December 2006, jaargang 8 nr. 24 artikel 754

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 131! Op de huidige pagina is alleen artikel 754 te lezen.

<< Vorig artikel: 753 | Volgend artikel: 755 >>

754 Geboorte van een nieuw eiland in Tonga
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Vulkanologie !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

De bemanning van het jacht 'Maiken' werd op 12 augustus van dit jaar getroffen door een merkwaardig schouwspel. Ze kregen op zee namelijk te maken met grote velden van drijvende stenen. Het ging om puimsteen, dat afkomstig bleek van een onderzeese vulkaan. In de eerstvolgende dagen konden ze zien hoe, binnen de eilandengroep van Tonga, een nieuw eiland werd geboren doordat de onderzeese vulkaan zo sterk aangroeide dat hij boven water kwam uit te steken. Tot dusver heeft Tonga overigens geen officiële mededelingen gedaan over het nieuwe grondgebied.


Rookwolken stijgen boven zee uit bij de eruptie van een onderzeese vulkaan

De directe waarneming van de geboorte van het nieuwe eiland ging echter niet zonder slag of stoot. In eerste instantie probeerde de boot door het steeds dichter wordende veld van puimsteen heen te varen, maar de weestand werd steeds groter, en uiteindelijk moest de schipper, Frederik Fransson, besluiten om te keren. Via een andere weg konden ze de volgende dag toch dichterbij komen, en ze konden vaststellen dat het ging om een nieuw vulkanisch eilandje, ongeveer anderhalve kilometer in diameter en met vier pieken en een rokende vulkaankrater. Het lag dicht bij het eilandje Home Reef.


Het pasgeboren eiland vlakbij Vava’u (foto Frederik Fransson)


Grote massa’s puimsteen drijven op het ijs


De ligging van het nieuwe eiland van Tonga, tussen Kao (een van de vulkanische eilanden van de Ha’apai eilanden) en Late (een van de Vava’u eilanden), levert geen direct gevaar op. De velden van puimsteen, die in september zelfs de Fiji Eilanden bereikten, zijn echter wel hinderlijk, vooral voor kleine schepen van de (schaarse) lokale bevolking. Daar staat tegenover dat er ook direct een bron van inkomsten mogelijk is. Op Internet wordt tenminste al puimsteen van deze uitbarsting te koop aangeboden, deels als losse stukken, deels in zakken.


Als een ijsbreker laat de ‘Maiken’ een kanaal in de puimsteen achter zich (foto Frederik Fransson

Het voorkomen van puimsteen in zee in de betrokken gebieden is overigens ook al eerder opgemerkt. Zowel in 1979 als in 1984 bereikten puimsteenvelden die ontstaan waren door onderzeese uitbarstingen in de wateren van Tonga, de kust van de Fiji Eilanden. Sommige van deze puimsteenvelden hadden afmetingen van enkele tientallen kilometers.

Referenties:
  • Anonymus, 2006-11-06. New island emerges in Tonga. www.matangitonga.to/article/tonganews/natural_events/new_island061106.shtml
  • Anonymus, 2006-11-08. Tonga volcanic eruption seen by yacht crew. www.matangitonga.to/article/tonganews/natural_events/tonga_eruption_081106.shtml

Foto’s: NASA Natural Hazards (satellietopname) en Tonga News (overige foto’s).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl