NGV-Geonieuws 132 artikel 766

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


19 Januari 2007, jaargang 9 nr. 1 artikel 766

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 132! Op de huidige pagina is alleen artikel 766 te lezen.

<< Vorig artikel: 765 | Volgend artikel: 767 >>

766 Ook Europa heeft nu reuzendinosauriër
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over (Dino)sauriers !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Alle echt grote dino’s (zoals Seismosaurus en Argentinosaurus) waren tot nu toe uit Afrika of Amerika afkomstig. Nu zijn ook in Europa de restanten van een reuzendino gevonden. Niet toevallig in de Spaanse provincie Teruel, want daar waren al eerder zoveel dinorestanten gevonden dat er een stichting is gehuisvest die niet alleen veel onderzoek doet en actief is bij het opgraven van dinosauriërs, maar ook een museum heeft ingericht (Museo de la Fundación Conjunto Paleontológico de Teruel-Dinópolis). Uiteraard was het ook geen toeval dat juist medewerkers van Dinópolis de restanten van de reuzendino hebben gevonden. Ze deden dat in de omgeving van het plaatsje Riodeva, en de naam van de reuzendino is van deze vindplaats afgeleid: Turiasaurus riodevensis (Turia is de oude naam voor Teruel). De Villar del Arzobispo-Formatie waarin de restanten werden aangetroffen, dateert van zo'n 145 miljoen jaar geleden (Laat-Jura).


Het opgraven van de skeletonderdelen


De in elkaar gezette
fragmenten van de
linkervoorpoot


Er is genoeg materiaal aangetroffen om een redelijk betrouwbare reconstructie van deze reus te maken. Het gevonden exemplaar moet zo’n 35 m lang zijn geweest en 40-48 ton hebben gewogen, wat overeenkomt met het gewicht van 7 volwassen olifanten.


Reconstructie van Turiasaurus riodevensis, door Carin Cain

Tot de 70 gevonden fragmenten, die samen een kwart van het hele skelet vertegenwoordigen, behoort het merendeel van een voorpoot. Alleen al het opperarmbeen is zo groot als een mens (1,79 m). Dit is vrijwel even groot als het opperarmbeen van Argentinosaurus, waarvan het grootst bekende exemplaar 1,81 m meet. Alleen de brachiosauriërs hadden grotere voorpoten, maar die waren veel groter dan hun achterpoten, en hun totale grootte was dan ook minder dan die van Turiasaurus. Het skelet van de hele voorpoot van Turiasaurus is 3,5 m hoog. De achterpoten van het dier waren ongeveer even groot, en daarmee duidelijk groter dan die van Brachiosaurus. Aan de tenen zitten grote klauwen, maar het dier was waarschijnlijk een planteneter. Dat blijkt uit de karakteristieken van de aangetroffen tanden. Waarschijnlijk leefde Turiasaurus langs de kust van de Tethyszee, de (veel bredere) voorloper van de Middellandse Zee. Hij moet daar gezelschap hebben gehad (zoals blijkt uit andere vondsten op de locatie en in de nabije omgeving) van andere dinosauriërs (inclusief op twee poten lopende vleeseters), andere sauropoden (waaronder soorten die leken op de bekende zwaar gepantserde Stegosaurus), schildpadden en krokodilachtige reptielen.





Onderzoeksleider Rafael Royo met twee
van de nekwervels


Onderzoekers Luis Alcalá, Rafael Royo
en Alberto Cobos bij de in Dinopolis
tentoongestelde voorpoot


Het grote aantal botfragmenten dat is gevonden (onder meer van de schedel, de ribben, het schouderblad, naast uiteraard de botten van de poten; helaas ontbreken restanten van het bekken) maakt niet alleen de reconstructie van het dier goed mogelijk, maar levert ook veel informatie over de taxonomische plaats van het dier. Het gaat om een nieuw geslacht (en dus ook een nieuwe soort) van de sauropoden (waartoe alle 'reuzendino's' behoren). Turiasaurus wijkt echter wel zoveel af van alle andere sauropoden dat er een aparte familie voor is benoemd (de Turiasauria).

Referenties:
  • Royo-Torres, R., Cobos, A. & Alcalá, L., 2006. A giant dinosaur and a new sauropod clade. Science 314, p. 1925-1927.

Foto's: Fundación Dinopolis, Teruel (Spanje).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl