NGV-Geonieuws 136 artikel 801

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Mei 2007, jaargang 9 nr. 5 artikel 801

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 136! Op de huidige pagina is alleen artikel 801 te lezen.

<< Vorig artikel: 800 | Volgend artikel: 802 >>

801 Aardbeving heft riffen van Ranongga op
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over het Milieu ! Klik hier voor alle artikelen over Oceanografie ! Klik hier voor alle artikelen over Structurele geologie, (Plaat)tektoniek & Aardbevingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Aardbevingen kunnen de aanblik van de aarde in korte tijd sterk veranderen. Ze tonen aan dat geologische processen niet altijd een zeer lange tijd nodig hebben om een voor de mens waarneembaar effect te sorteren. Bovendien kunnen ze lokaal of regionaal optredende processen versterken of juist tegengaan. Dat laatste gebeurde op 2 april bij Ranongga, een van de Salomonseilanden (een eilandengroep in de Grote Oceaan die behoren tot Melanesië).


De Salomonseilanden

Een aardbeving met een kracht van 8,1 trof de Salomonseilanden die dag in de vroege ochtend. Het epicentrum lag iets ten zuidwesten van het eiland Ranongga, dat door de aardbeving deels werd opgeheven. De riffen die het eiland aan de oostzijde omzoomden kwamen daardoor boven water. Gevolg was dat niet alleen dat het effect van de (langzaam) stijgende zeespiegel op de riffen geheel teniet werd gedaan, maar dat het strand ter plaatse in één klap sterk werd verbreed.


Rif voor een van de Salomonseilanden

Op satellietopnames van voor en vlak na de aardbeving zijn de gevolgen duidelijk te zien. Foto’s van 31 maart 2006 laten de riffen uitsluitend zien door de wat lichter blauwe kleur van het water dat hen bedekt. Op de foto van vlak na de aardbeving - eveneens genomen met de Advanced Spaceborn Thermal Emission and Reflection Radiometer (ASTER) - zijn de aan de lucht blootgestelde, opgeheven riffen als een grijze band om het eiland te zien (de rode kleur op de foto’s geeft de weelderiger vegetatie op de eilanden aan). Het door de foto’s al duidelijke beeld van de opgeheven riffen is in werkelijkheid nog sterker, want de satellietopname van 12 april 2007 is opgenomen op een moment dat het getij zorgde voor een waterstand die 29,4 cm hoger was dan toen de foto van 31 maart 2006 werd genomen.


De duidelijk recent opgeheven kustriffen

Veel milieudeskundigen nemen aan dat de slechte conditie van grote hoeveelheden riffen op aarde mede te wijten is aan de zeespiegelstijging (dat wordt door anderen overigens bestreden: er zijn veel meer mogelijk oorzaken aan te wijzen). Zeker is dat de opheffing van de riffen bij Ranongga tot boven zeeniveau onherroepelijk zal leiden tot het afsterven van deze riffen. Ook een (relatieve) daling van de zeespiegel is dus funest. Waarom de volgens veel deskundigen zo kwetsbare en voor zeespiegelfluctuaties gevoelige riffen in het geologisch verleden eindeloze afwisselingen van dalingen en stijgingen van het zeeniveau zo goed hebben weten te overleven, wordt door hen niet duidelijk gemaakt. Een rol kan spelen dat juist door tektonische bewegingen altijd wel gebieden blijven bestaan die voor riffen gunstige omstandigheden creëren.

Referenties:
  • Anonymus, 2007. Earthquake raises reefs in the Solomon Islands. NASA Earth Observatory. http://earthobservatory.nasa.gov/NaturalHazards/shownh.php3?img_id=14225.

Satellietopnamen: Jesse Allen, NASA.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl