NGV-Geonieuws 138 artikel 830

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


26 Juli 2007, jaargang 9 nr. 7 artikel 830

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 138! Op de huidige pagina is alleen artikel 830 te lezen.

<< Vorig artikel: 829 | Volgend artikel: 831 >>

830 Eindelijk een zwemmende dino
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over (Dino)sauriers !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

De variŽteit binnen de dinosauriŽrs wordt steeds groter. Dat betreft niet alleen hun uiterlijk, hun gedrag en hun leefmilieu, maar ook hun wijze van voortbewegen. Tot nu toe was er echter geen duidelijke aanwijzing dat er ook zwemmende dinosauriŽrs hebben bestaan. Dat was overigens natuurlijk wel bekend van andere groepen sauriŽrs: voor Nederland is de Mosasaurus daarvan het bekendste voorbeeld). Nu zijn er echter in Spanje sporen gevonden die moeten worden toegeschreven aan een zwemmende dino.


Sporen van de dino in een ondergrond met stroomribbels,
gemaakt met de linkerpoot (A-D) en de rechterpoot (E-H).
Schaalstreep 10 cm (foto GSA)

De sporen werden aangetroffen in het Cameros Bekken, in het gebied van de beroemde Rioja wijnen uit Spanje. Dit gebied is beroemd vanwege de bijna 10.000 voetsporen van lopende dino's die er zijn aangetroffen in de (inmiddels versteende) kalkmodder en deltaÔsche zanden die droogvielen bij laagwater van een meer. Het nu gevonden spoor, dat onlangs is blootgelegd, maakt deel uit van een serie sporen die bekend staan als de La Virgen del Campo track (het spoor van de Maagd van het Veld) aan de zuidzijde van het meer, waar een delta zich uitbreidde. De ouderdom van de sporen is zo'n 125 miljoen jaar, d.w.z. Vroeg-Krijt (laat Barremien tot Aptien).


Reconstructie (door Guillaume Suan, Univ. Lyon 1) van de zwemmende dino (GSA).


Het nieuw ontdekte spoor is 15 m lang en bestaat uit 6 asymmetrische paren van elk 2 of 3 'krabbels' in de zandige bodem die bedekt moet zijn geweest met een laag water van ongeveer 3.2 m diep. Ieder paar 'krabbels' is ca. 50 cm lang, en de afzonderlijke krabbels staan ongeveer 15 cm van elkaar af. De krabbels vertonen een gebogen vorm, waarbij de bij elkaar horende krabbels evenwijdig aan elkaar blijven lopen. De bij elkaar horende paren van asymmetrische ribbles liggen 243-271 cm uit elkaar.

Uit de sporen valt op te maken dat ze toebehoorden aan een dinosauriŽr. Die moet met de klauwen van zijn poten over de modderige bodem hebben geschuurd. De 6 asymmetrische paren vertegenwoordigen daarbij resp. de linker- en de rechterachterpoot. De evenwijdig naast elkaar lopende 'krabben' tonen aan hoever de klauwen van een poot uit elkaar stonden. Alles bij elkaar wijst het dus op een dino van aanzienlijke afmetingen; de grote klauwen wijzen bovendien op een vleeseter.


Deel van de ontsluiting bij La Virgen del Campo
(foto RMI)


Reconstructie van het milieu
waarin de zwemmende dino leefde
(foto RMI)


De bodemsedimenten vertonen niet alleen de krassen die de klauwen in de zandige bodem maakten, maar ook stroomribbels. Daaruit kan de richting van de stroom worden afgeleid, en die staat schuin op de richting waarin de dino zwom. Die moest dus telkens 'bijsturen' om een min of meer rechte koers aan te houden. Dat verklaart waarom de sporen van de linker- en de rechterpoot niet precies symmetrisch zijn.

Volgens de onderzoekers moet de dino zijn achterpoten als een soort peddels hebben gebruikt. Dat komt veel voor bij dieren die hun leven vooral op het land doorbrengen en die op twee poten lopen, maar die soms (al dan niet opzettelijk) te water raken. Ook watervogels bewegen zich trouwens op zo'n manier in het water voor.

Referenties:
  • Ezquerra, R., Doublet, S., Costeur, L., Galton, P.M. & Pťrez-Lorente, F., 2007. Were non-avian theropod dinosaurs able to swim? Supportive evidence from an Early Cretaceous trackway, Cameros Basin (La Rioja, Spain). Geology 35, p. 507-510.

Illustraties: Geological Society of America (GSA) en Ricardo Martinez IbŠŮez (RMI).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl