NGV-Geonieuws 139 artikel 838

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


21 Augustus 2007, jaargang 9 nr. 8 artikel 838

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 139! Op de huidige pagina is alleen artikel 838 te lezen.

<< Vorig artikel: 837 | Volgend artikel: 839 >>

838 Opgeklopt water
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Geofysica ! Klik hier voor alle artikelen over Olie, Gas & Mijnbouw !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Drinkwater wordt volgens veel deskundigen binnen honderd jaar een kostbaarder grondstof dan olie. In veel landen is er nu al een nijpend tekort aan water. Dat geldt bijvoorbeeld voor Soedan, waar veel van de onlusten bij Darfoer hieraan zijn toe te schrijven. Boston University maakte onlangs bekend dat aan dit watertekort op korte termijn een einde zou kunnen komen dankzij het initiatief "1000 bronnen voor Darfoer", dat de universiteit lanceerde na de 'ontdekking' van een enorm ondergronds meer.


De ligging van het ondergrondse meer


Het meer zoals dat in de ondergrond zou
voorkomen volgens het Boston University
Center for Remote Sensing


Het persbericht dat de universiteit hierover deed uitgaan repte van geofysisch onderzoek waarbij de kustlijnen van het ondergrondse meer met behulp van remote sensing vanuit een satelliet in kaart waren gebracht. Het meer, dat nu door woestijn wordt bedekt, beslaat ruim 30.000 km2, en heeft daarmee ruwweg de oppervlakte van Nederland. Het zou nu deels zijn opgedroogd, maar gedurende natte perioden in het verleden ruim 2500 km3 water hebben bevat. Daarvan zou nu echter nog meer dan voldoende over zijn om, via een groot aantal grondwaterputten, aan de regionale behoefte aan drinkwater te voldoen. Daarmee zou de gezondheid van de mensen aanzienlijk worden verbeterd, en de economie zou een enorme impuls krijgen, wat zou kunnen helpen om de strijd daar te beŽindigen.

Het plan om het meer te 'ontginnen' kreeg onmiddellijk bijval, en de Verenigde Naties zeiden toe om putten te laten slaan door de vredesmacht in Soedan. Na het slaan van enkele putten om de eerste nood te lenigen, wil Boston University verder veldwerk uitvoeren om de beste locaties voor de putten vast te stellen.


Water halen bij een pomp in Darfoer
(foto Daniel Zetterlund).


Bron in de omgeving van Darfoer


Het met veel tamtam gebrachte verhaal blijkt echter een soort propagandastunt. Niet in de zin dat er geen grote ondergrondse watervoorraden in Darfoer zouden zijn, maar het gaat helemaal niet om een nieuwe ontdekking. Voor de radio heeft emeritushoogleraar hydrogeologie Ko de Vries (Vrije Universiteit Amsterdam) al snel gereageerd, er daarbij op wijzend dat het meer al in publicaties van meer dan 20 jaar geleden goed was beschreven, nadat het reeds in de 19e eeuw (!) was ontdekt. Ook internationaal heeft het opgeklopte verhaal veel kritiek ontvangen. Deskundigen menen dat het karteren van de kustlijnen van het meer een goed stuk wetenschappelijk werk vertegenwoordigt, maar dat daaruit geenszins de conclusie mag worden getrokken dat er nog aanzienlijke hoeveelheden water aanwezig zijn; het meer zou volgens sommigen zelfs al duizenden jaren geleden zijn opgedroogd.

Het gaat uiteraard overigens niet om een echt begraven meer, maar om een watervoerend pakket in de zogeheten Nubische zandsteen, die zich uitstrekt over Tsjaad, LybiŽ, Egypte en Soedan. Deze zandsteen is tot 3,5 km dik en vormt een lens die in het noorden van Darfoer nog slechts enkele honderden meters dik is. Juist bij Darfoer lijkt de kans op water in de Nubische Zandsteen geringer dan op veel andere plaatsen volgens de experts. En als het er al zou zijn, dan is het waarschijnlijk brak en niet geschikt voor consumptie. Het heeft er dus alle schijn van dat bij de bevolking van Darfoer ten onrechte hoop is gewekt, alleen vanwege een opgeklopte zaak die de aandacht moest vestigen of de Universiteit van Boston. Een jammerlijke verkrachting van wetenschappelijke integriteit en betrouwbaarheid.

Referenties:
  • Anonymus, 2007. "1,000 wells for Darfur" initiative launched - Mapping of ancient mega-lake by Boston University scientists catalyst for global humanitarian outreach. News release Boston University 2007-07-11.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl