NGV-Geonieuws 140 artikel 847

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 September 2007, jaargang 9 nr. 9 artikel 847

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 140! Op de huidige pagina is alleen artikel 847 te lezen.

<< Vorig artikel: 846 | Volgend artikel: 848 >>

847 Gave babymammoet gevonden in SiberiŽ
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie ! Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Uit het ijs van het Yamal-schiereiland in noordwest-SiberiŽ blijkt al in mei, langs de oever van de Yuribei, een babymammoet te voorschijn te zijn gekomen. Het dier, dat ca. 50 kilo weegt, 85 cm hoog en 130 cm lang is, moet bij het overlijden ongeveer 4-6 maanden oud zijn geweest, en daarna in korte tijd zijn ingevroren. In die ingevroren toestand, die zeker 10.000 jaar (misschien zelfs 40.000 jaar) heeft geduurd, is het dier goed bewaard gebleven: alleen de staart ontbreekt (het ziet er naar uit dat die is aangevreten, waarschijnlijk toen het dier deels net uit het ijs te voorschijn was gekomen). De oorzaak van het overlijden van dit mammoetkalf is nog niet bekend, maar het kan niet van de honger zijn omgekomen, want het had een volle maag.


Een eerste onderzoek van Lyuba

In de loop der tijd is een aanzienlijk aantal in het ijs ingevroren mammoeten geheel of gedeeltelijk teruggevonden. Het aantal vondsten van jonge mammoetkalveren is echter zeer gering (misschien vijf); het tot nu toe beroemdste mammoetkalf is Dima, die in 1977 in het verre oosten van Rusland werd gevonden. Het precieze aantal mammoetkalveren is onbekend omdat in de laatste jaren een levendige handel (vooral via Internet) in mammoetresten is ontstaan. Dat is - voor zover de vondsten op Russisch grondgebied zijn gedaan - illegaal, want de Russische Staat heeft zichzelf officieel tot eigenaar van al dergelijke vondsten uitgeroepen. De prijzen op de (dus illegale maar niettemin via Internet openbare) markt voor mammoetrestanten zijn hoog: zelfs voor een stukje haar van 2-3 cm wordt al gauw een prijs van zoín 40 euro gevraagd. Het is dan ook buitengewoon gelukkig dat de vinder van het kalf, de rendierherder Yuri Khudi, de vondst direct heeft overgedragen. Onbekend is of hij daarvoor een beloning heeft gekregen, maar wel is het kalf (een vrouwtje) vernoemd naar zijn echtgenote: Lyuba.


Lyuba werd in een eenvoudige houten kist vervoerd

Nog nooit werd zoveel zacht weefsel (zelfs de ogen!) in een mammoetjong aangetroffen. Er lijkt dan ook zoveel DNA goed bewaard te zijn gebleven, dat Larry Agenbroad, directeur van het Mammoth Site in Hot Springs onderzoekcentrum, denkt dat het niet uitgesloten is dat het dier gekloond kan worden. Dat wordt overigens bestreden door Alexei Tikhonov, onderdirecteur van het ZoŲlogisch Instituut van de Russische Academie van Wetenschappen, waar Lyuba voorlopig is ondergebracht. Hij denkt dat de vorst teveel schade aan het genetisch materiaal heeft aangebracht. Inderdaad bleek het DNA van mammoeten tot nu toe van onvoldoende kwaliteit om te klonen; dat bleek onder meer bij pogingen met materiaal van een mammoet die in 1997 werd gevonden. Het is echter zeker niet uit te sluiten dat Lyuba of een nieuwe vondst wel bruikbaar DNA bevat. In dat geval zou wellicht een 'hybride' gekweekt kunnen worden, bijv. door sperma te injecteren in het van DNA ontdane eitje van een naaste verwant zoals de Aziatische olifant.


Vindplaats van Lyuba

Lyuba zal eerst worden overgebracht naar het ZoŲlogisch Museum in St. Petersburg. Daarna zal ze in de loop van dit jaar worden overgebracht naar de Jikei Universiteit in Tokyo, waar ze zal worden onderzocht door een team onder leiding van prof. Naoki Suzuki. Daarbij zullen ondermeer scans worden gemaakt zodat een goed 3-dimensionaal beeld wordt verkregen van haar inwendige organen. Na het uitgebreide onderzoek zal Lyuba weer terug naar St. Petersburg worden gebracht.

Referenties:
  • Anonymus, 2007. The calf that came in from the cold. Nature 448, p. 237.
  • Rincon, P., 2007. Baby mammoth discovered unveiled. BBC News.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl