NGV-Geonieuws 141 artikel 852

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Oktober 2007, jaargang 9 nr. 10 artikel 852

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 141! Op de huidige pagina is alleen artikel 852 te lezen.

<< Vorig artikel: 851 | Volgend artikel: 853 >>

852 Overtuigende tekenen van zeer oud leven
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie ! Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Boorkernen van 3,24 miljard jaar oude sedimenten in het Pilbara-gebied (West-AustraliŽ) bevatten organisch materiaal dat niet alleen tot de oudste duidelijke tekenen van leven op aarde behoort, maar dat ook het best bewaarde organische materiaal uit de aardgeschiedenis is. Door deze bijzondere omstandigheden kunnen de onderzoekers zelfs met grote mate van waarschijnlijkheid aangeven dat het gaat om materiaal dat afkomstig moet zijn van primitieve kolonies van microorganismen. Bij eerdere studies van de organische restanten van zeer oud leven lieten de toegepaste indirecte analysemethoden niet toe om een interpretatie te geven van de aard van de organismen waarvan het materiaal afkomstig is. In die gevallen kon slechts gegist worden dat het om primitieve microben ging, maar dat kon niet met zekerheid worden vastgesteld. Dat is met het nu onderzochte materiaal wel het geval. De reden is dat er nieuwe, zeer tijdrovende en moeilijke vormen van elektronenmicroscopen zijn toegepast. De combinatie van directe waarneming en de genoemde technieken leverden dit unieke resultaat op.


Ligging van het Pilbara gebied in West-AustraliŽ
met de extreem oude gesteenten


Celvormige structuur met centrale holte


De boormonsters werden verzameld door een promovendus, Lawrie Duck, die zelf ook nauwelijks kon bevatten wat hem overkwam, Hij vertelde dat het een verbazingwekkende ervaring was om Agesteenten in je hand te hebben die sommige van de oudste levensvormen op aarde bevatten. Hij merkte op dat het Pilbara-gebied, waar sommige van de oudste gesteenten op aarde voorkomen (en waaraan ook in vorige artikelen in Geonieuws de nodige aandacht is besteed) extreem goede mogelijkheden bieden om naar zeer oude levensvormen te zoeken omdat daar veel zogeheten 'black smokers' voorkomen in systemen van onderzees actief vulkanisme, samen met 'white smokers' zoals die nu vooral voorkomen aan de randen van lithosfeerschollen. Die onderzeese openingen waaruit heet, mineraalrijk water opstijgt worden momenteel door veel onderzoekers beschouwd als de plaatsen waar het leven op aarde waarschijnlijk is ontstaan (overigens leven er nu in de onmiddellijke nabijheid van deze hete bronnen ook allerlei merkwaardige organismen; zie onder andere Geonieuws 817).


Cellen met mogelijk vroeg stadium van celdeling


Het organisme Methanocaldococcus janaschii,
na opkweken onder de omstandigheden die de
ArcheÔsche organismen ondergingen


Onderzoekleidster Myriam Glikson startte, na de vondst van het bijzondere fossiele materiaal, een vervolgonderzoek waarbij de structuren van de fossiele microorganismen werden vergeleken met de structuren van microben die momenteel in zee leven in milieus die overeenkomen met die uit het ArcheÔcum. Daartoe werden ondermeer ook exemplaren van die huidige microben in het laboratorium opgekweekt onder omstandigheden die de situatie uit het ArcheÔcum nabootsten. Daarbij werd een opvallende gelijkenis gevonden tussen de structuren die overbleven nadat de microben waren afgestorven, en de gevonden fossiele structuren.

Vergelijking met organisch materiaal van gelijke ouderdom uit Zuid-Afrika leverde eveneens een grote gelijkenis op. Dat ondersteunt de opvatting dat de gevonden structuren representatief zijn voor de activiteit van microorganismen in het zeer verre verleden van de aarde.

Referenties:
  • L.J. Duck, M. Glikson, S.D. Golding and R.E. Webb, 2007. Microbial remains and other carbonaceous forms from the 3.24 Ga Sulphur Springs black smoker deposit, Western Australia. Precambrian Research 154, p. 205-220.

Microfoto's welwillend ter beschikking gesteld door Miryam Glikson, Department of Earth Sciences, University of Queensland (AustraliŽ).


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl