NGV-Geonieuws 144 artikel 883

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


6 Januari 2008, jaargang 10 nr. 1 artikel 883

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 144! Op de huidige pagina is alleen artikel 883 te lezen.

<< Vorig artikel: 882 | Volgend artikel: 884 >>

883 Kreeftachtigen stammen waarschijnlijk van vr de Cambrische explosie
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Biologie & Evolutie ! Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Onderzoekers hebben in de zuid-Chinese provincie Yunnan de resten gevonden van diverse exemplaren van een tot de Crustacea (kreeftachtigen) behorende soort. De Crustacea, waartoe onder meer de kreeften, krabben en garnalen behoren, vormen momenteel de veruit belangrijkste groep binnen de geleedpotigen (Arthropoda). Het nu gevonden fossiele dier stamt uit het Vroeg-Cambrium en moet omstreeks 520 miljoen jaar geleden hebben geleefd. Daarmee wordt het optreden van de Crustacea zeker 10 miljoen jaar in de tijd terug verschoven.

Het dier is Yicaris dianensis gedoopt. De naam is gekozen als eerbewijs aan de vroegere Yi, een volk dat leefde in het oude koninkrijk Dian dat onder meer het gebied omvatte waar de fossielen zijn gevonden.

De fossielen zijn uitzonderlijk goed bewaard gebleven in 3 dimensies, omdat ze gefosfatiseerd zijn. Daarom konden ze via oplossing zonder enige schade uit het moedergesteente worden 'uitgeprepareerd', waarbij zelfs details zoals voelsprieten en ogen in veel exemplaren ongeschonden bewaard bleven. Dat maakt een goede reconstructie mogelijk.


Een 'uitgeprepareerd' exemplaar van
Yicaris dianensis
(foto Universiteit Ulm)


Reconstructie van Yicaris dianensis
(bron: Pharyngula).


Bijzonder aan deze fossielen is dat de fossielen aan de buitenzijde van het ondereinde van hun 'poten' bladvormige uitsteeksels vertonen die volgens de onderzoekers mogelijk het evolutionaire begin zijn geweest van de vleugels van vliegende insecten. Verder kan uit de gefosfatiseerde fossielen worden opgemaakt dat Yicaris, die slechts enkele milllimeters groot werd, diverse larvenstadia doorliep.

De uitgesproken kreeftachtige ontwikkeling van Yicaris laat zien dat het niet een echt primitieve vorm van de Crustacea vertegenwoordigt. De onderzoekers nemen daarom aan dat de ontwikkeling van de Crustacea al vr de zogeheten 'Cambrische explosie' (waarbij in geologisch gezien korte tijd voor het eerst talrijke diergroepen met harde schalen of schelpen ontstonden) moet hebben plaatsgevonden.

Referenties:
  • Zhang, X.-g., Sivetyer, D.J., Waloszek, D. & Maas, A., 2007. An epidote bearing crown-group crustacean from the Lower Cambrian. Nature 449, p. 595-598.


Copyright NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl