NGV-Geonieuws 146 artikel 901

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Maart 2008, jaargang 10 nr. 3 artikel 901

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 146! Op de huidige pagina is alleen artikel 901 te lezen.

<< Vorig artikel: 900 | Volgend artikel: 902 >>

901 Temperatuur daalt wereldwijd
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over (Paleo)Klimaat !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

In tal van landen, van Amerika tot China, is het een barre winter geweest. Dat het in landen als Estland koud was, is niet zo verwonderlijk. Maar dat dit ook in het westen en zuiden van Europa het geval was, is bepaald niet gewoon. Wereldwijde metingen tonen dan ook aan dat de afgelopen winter een gemiddelde temperatuur op aarde kende die aanzienlijk lager lag dan het gemiddelde van de afgelopen honderd jaar. Satellietopnames uit januari geven aan dat er op het noordelijk halfrond in de afgelopen 42 jaar nog nooit zoveel gebieden met een sneeuwpakket waren bedekt. Ook het zuidelijk halfrond vertoont echter opmerkelijke tekenen van afkoeling: uit satellietopnames blijkt dat het pakijs rondom Antarctica in januari nog nooit zo’n groot gebied had bedekt sinds de opnames in 1979 begonnen. De omvang van het ijs was maar liefst 30% groter dan het gemiddelde over de afgelopen 30 jaar.


Een café in Griekenland na plotselinge daling
van de temperatuur


Wandelaars op een brug over een bevroren
waterval in Estland


Veel landen raakten door de kou in grote moeilijkheden. In het noorden van de Verenigde Staten vielen ongekende hoeveelheden sneeuw: in de staat Washington viel op veel plaatsen meer dan vijf meter sneeuw in slechts twee weken tijd. In Wisconsin ontstonden door de wind bergen van stuifsneeuw van meters hoog na de zwaarste sneeuwval sinds 30 jaar. De gouverneur was gedwongen de noodtoestand uit te roepen omdat scholen en luchthavens onbereikbaar waren geworden. In China heeft de zwaarste sneeuwval van de afgelopen vijftig jaar maandenlang tot dramatische toestanden geleid: ook op de Nederlandse televisie werd ruim aandacht besteed aan de honderdduizenden Chinezen die op stations dagenlang vergeefs op vervoer wachten toen ze ter gelegenheid van het Chinese Nieuwjaar hun familie wilden bezoeken (vaak de enige reis die de Chinese bevolking zich per jaar kan veroorloven). Meer dan 40.000 km aan hoogspanningsleidingen begaf het in China onder het gewicht van rijp of sneeuw, en de sneeuwval verwoestte de oogst op tienduizenden vierkante kilometers, waardoor voor het komend jaar voedseltekorten in China dreigen. In Afghanistan, waar de vorst ook ongekend streng was en waar de meeste sneeuw van de afgelopen 30 jaar viel, kwamen meer dan 900 mensen door de barre omstandigheden om. Nog erger was het in Afghanistans buurland Tadjikistan, waar de winter het strengst was van de afgelopen 50 jaar, en waar een enorme energiecrisis optrad; er dreigt volgens hulporganisaties een menselijke ramp. In Japan raakten meer dan 50 mensen gewond door ongevallen ten gevolge van extreme sneeuwval.


Bevroren waterval in centraal China

In het Nabije en het Midden-Oosten was de situatie al niet veel beter. In Saoedi-Arabië zagen de mensen voor het eerst in hun leven sneeuw vallen. In Iran trad in de oostelijke woestijngebieden, waar het om deze tijd van het jaar normaliter heet is, zware sneeuwval op. In Turkije en Griekenland daalde de temperatuur tot ongekende diepte (plaatselijk was sprake van 31 graden vorst), en traden sneeuwstormen op waardoor honderden dorpen van de buitenwereld geďsoleerd raakten.


Bankje voor toeristen die in Griekenland vorst
van 15 graden durven te trotseren


Engelse golfspelers hebben het niet gemakkelijk


Opvallend genoeg was het in West-Europa in zijn totaliteit grotendeels een kwakkelwinter, totdat in Groot-Brittannië ongekende sneeuwval op veel plaatsen aanleiding was voor crisisachtige situaties. Daarmee lijkt een scenario te worden herhaald dat ook eerder is voorgekomen: tot 1978 daalde de temperatuur wereldwijd en was men bevreesd voor een nieuwe ijstijd. In de afgelopen 30 jaar steeg de temperatuur daarentegen. Wellicht gaan we nu weer terug naar een geleidelijk kouder wordende aarde. Veel astronomen gaan daarvan uit op basis van de cycli in zonneactiviteit. Ook paleoklimatologen die met gegevens uit het verleden werken in plaats van met modellen, gaan er voor het grotendeel - in tegenstelling tot het IPCC - van uit dat een temperatuurdaling waarschijnlijker is dan een temperatuurstijging. Wellicht dat de beelden van deze winter in de nabije toekomst vaker zullen optreden. Dan denken we wellicht met enige weemoed terug aan die zachte winters van het einde van de 20e eeuw.

Referenties:
  • Booker, Chr., 2008. Global cooling: amazing pictures of countries joining Britain in big freeze. Daily Mail 2008-02-21.

Foto’s: Daily Mail.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl