NGV-Geonieuws 148 artikel 922

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


1 Mei 2008, jaargang 10 nr. 5 artikel 922

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 148! Op de huidige pagina is alleen artikel 922 te lezen.

<< Vorig artikel: 921 | Volgend artikel: 923 >>

922 Tropische cyclonen kunnen warmtetransport van evenaar naar polen verminderen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Oceanografie ! Klik hier voor alle artikelen over (Paleo)Klimaat !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Er mag dan wel veel worden gepraat over een wereldwijde opwarming van de aarde (hoewel de argumenten daarvoor steeds minder overtuigend zijn) en over een opwarming die nooit eerder is voorgekomen, maar daarbij houden de voorstanders van deze meningen hovaardig de menselijke maat aan. Wie de temperatuur op aarde vanuit een geologisch perspectief bekijkt, merkt namelijk al gauw op dat het op aarde in de laatste 542 miljoen jaar (de grens tussen Precambrium en FanerozoÔcum) bijna altijd warmer is geweest dan nu. Het Paleoceen-Eoceen Thermisch Maximum (PETM), dat zo'n 55 miljoen jaar geleden optrad, is een van de hoogtepunten van een warm klimaat: het oppervlaktewater van de oceanen was bijvoorbeeld overal op aarde duidelijk warmer dan nu.


De tropische cycloon Catarina op 26 maart
2004 vertoonde de karakteristieke spiraalvorm
rondom het centrale 'oog'


De tropische cycloon Katrina op 28 augustus
2005, die zorgde voor de overstroming van
New Orleans


Wellicht nog meer illustratief wat betreft vroegere klimaten (waarvan we meer over toekomstige klimaten kunnen leren dan van modellen) is dat gedurende het PETM het temperatuurverschil van het oppervlaktewater bij de evenaar en bij de polen duidelijk geringer was dan nu. Dat blijkt ook tijdens andere perioden waarin op aarde een ongewoon warm klimaat heerste, het geval te zijn geweest. De vraag waarom het warmtetransport van de equatoriale wateren naar de polaire gebieden tijdens een warm klimaat kennelijk anders was dan nu, heeft in de loop der tijd tot diverse hypotheses geleid. Geen enkele daarvan bleek echter een overtuigend antwoord te geven op de talrijke vragen die met dit probleem samenhangen. Als mogelijke oorzaken zijn onder meer genoemd: regionale verschillen in de stralingsbalans van de aarde als gevolg van verschillen in de concentratie van CO2 in de atmosfeer; intenser transport van warm water naar de polen waardoor de temperatuurverschillen tussen oppervlaktewater aan de evenaar en bij de polen verminderde; verschillen in de hoeveelheden en locaties van wolken in de stratosfeer boven de polen; en atmosferische convectiepatronen.


De tropische cycloon Larry richtte in 2002 grote schade aan in AustraliŽ

Een recente studie komt (modelmatig ...) met een andere mogelijkheid: tropische cyclonen zouden in perioden met een warm klimaat veelvuldiger zijn geweest dan tijdens koudere tijdsintervallen. Die tropische cyclonen zouden in de tropen het zeewater tot zo'n grote diepte hebben gemengd, dat het oppervlaktewater daar aanmerkelijk kouder zou zijn dan op grond van de atmosferische temperatuur zou mogen worden verwacht. In combinatie met daaruit voorvloeiende veranderingen in de oceanische circulatiepatronen, zou die tropische afkoeling van het oppervlaktewater op zich al zorgen voor een geringere thermische gradiŽnt tussen evenaar en polen dan nu, omdat immers het oppervlaktewater bij de polen wel opgewarmd werd door de atmosfeer, en niet met koud dieptewater werd vermengd.


Tropische cyclonen komen frequent voor in enkele dichtbewoonde gebieden

De huidige klimaatmodellen houden geen rekening met deze mogelijke verklaring van een verschijnsel dat op zichzelf ook al nauwelijks een rol in de modellen lijkt te spelen.

Referenties:
  • Korty, R.L., Emanuel, K.A. & Scott, J.R., 2008. Tropical cyclone-induced upper-ocean mixing and climate: application to equable climates. Journal of Climate 21, p. 638-654.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl