NGV-Geonieuws 150 artikel 949

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


25 Juli 2008, jaargang 10 nr. 7 artikel 949

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 150! Op de huidige pagina is alleen artikel 949 te lezen.

<< Vorig artikel: 948 | Volgend artikel: 950 >>

949 Lelies zorgen voor overstroming
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over het Milieu !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Rivieren kunnen door tal van oorzaken buiten hun oevers treden. Het vaakst gebeurt dat wanneer er in het stroomgebied zoveel regen is gevallen of sneeuw is gesmolten, dat het water niet langer binnen de dijken, oeverwallen of andere begrenzingen een plaats kan vinden. Het kan echter ook gebeuren doordat de waterafvoer op de een of andere wijze wordt geblokkeerd. Dat kan door een aardverschuiving na heftige regenval of als gevolg van een aardbeving, maar ook doordat een dam wordt gevormd door dierlijke activiteit (bevers) of doordat meegevoerd materiaal in elkaar verward raakt en een onlosmakelijk obstakel vormt (boomstammen). Ook kruiend ijs kan een rivier afdammen. Dat betrekkelijk kleine planten een grote rivier afdammen, is echter uitzonderlijk. Dat gebeurde echter onlangs op de Filippijnen.

De onderliggende oorzaak was de storm Fengshen die de Filippijnen van 20 tot 23 juni teisterde. Die storm zelf was al catastrofaal, met overstromingen en aardverschuivingen die ruim 1000 doden eisten. De storm had echter ook nog een ander effect, zelfs op een plaats die niet direct door de storm was getroffen. Op het eiland Mindanoa was gedurende de storm veel regen gevallen. De uitzonderlijk grote waterhoeveelheid werd, zoals altijd, via een netwerk van kleine stroompjes afgevoerd naar de Rio Grande, die in zee uitmondt. De afvoer werd echter danig belemmerd, waardoor de stad Cotabato, die bij de monding van de rivier ligt, voor ongeveer driekwart onder water kwam te staan.

De overstroming was een gevolg van een merkwaardig obstakel in de riviermonding: een enorme hoeveelheid lelies die door het snel stromende water van de oevers waren geërodeerd, en die om de een of andere reden een onontwarbare hoeveelheid planten vormden, vergelijkbaar met de velden van zeewier in de Sargassozee.


Overstroming van de Rio Grande op 8 juli 2008, hoewel de blokkade al grotendeels was verdwenen (boven); op 12 juli was de waterstand nog steeds hoog (boven).

Van de blokkade zijn geen satellietfoto’s vrijgegeven, maar met de Terrassatelliet van de NASA zijn op 12 en 17 juli opnames gemaakt die nog de sporen van de overstroming vertonen. De opnames werden gemaakt met de Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer (MODIS), en de hier getoonde foto’s zijn een combinatie van infrarood en zichtbaar licht; daardoor wordt het contrast tussen land en water groter. Het water is donker gekleurd (zwart en donkerblauw), en het plantendek is groen. Groene kleuren in de monding van de Rio Grande laten zien dat daar tijdens de opnames nog steeds veel planten dreven. De bebouwde omgeving van Cotabato is grijs, en de wolken die karakteristiek zijn voor dit tropische gebied zijn lichtblauw en wit.

Inmiddels zijn de overstroomde gebieden langs de monding van de rivier weer drooggevallen.

Referenties:
  • Anonymus, 2008. Typhoon Fengshen floods the Philippines. NASA Natural Hazards (http://earthobservatory.nasa.gov/NaturalHazards/shownh.php3?img_id=14947).

Foto’s: NASA Earth Observatory.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl