NGV-Geonieuws 154 artikel 986

NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 November 2008, jaargang 10 nr. 11 artikel 986

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 154! Op de huidige pagina is alleen artikel 986 te lezen.

<< Vorig artikel: 985 | Volgend artikel: 987 >>

986 Achtarmige dieren uit de Ediacara-fauna
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Paleontologie, Fossielen & Uitstervingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

De nog steeds raadselachtige Ediacara-fauna (zo genoemd naar de eerste bekende vindplaats in AustraliŽ) bevat de eerste 'groteí organismen. Ze zijn niet volgens de huidige methoden in te delen, en daarom worden de vertegenwoordigers wel beschouwd als organismen die noch tot de dieren, noch tot de planten behoorden, en die een uitgestorven, apart rijk vertegenwoordigen (hoewel er nu ook getwijfeld wordt of er geen nazaten zijn). De Ediacara-fauna is vooral bekend van ongeveer 635 miljoen jaar geleden tot de grens ProterozoÔcum/Cambrium (541 miljoen jaar geleden), maar er zijn ook vertegenwoordigers uit het Vroeg-Cambrium bekend.


Indruk van een van de 8-armige fossielen, en afdruk daarvan

Onderzoekers hebben nu een nieuwe, interessante vertegenwoordiger gevonden. Die komt voor in zwarte schalies (van de fameuze Doushantua-Formatie) in de omgeving van Wenghui (Zuid-China) en in kwartsieten van de Flinders Ranges in AustraliŽ. Dat is op zichzelf al merkwaardig, want zwarte schalies worden meestal gevormd op de bodem van diepe zeeŽn of meren onder zuurstofloze condities, terwijl de Australische kwartsieten moeten zijn gevormd in een onrustig, ondiep marien milieu dat waarschijnlijk rijk aan zuurstof was. Overigens lagen Zuid-China en AustraliŽ destijds niet ver van elkaar af: ze maakten op korte afstand van elkaar deel uit van het supercontinent Gondwanaland.


Close-up van een van de exemplaren van Eoandromeda

Het nu gevonden organisme lijkt in de verte op een slangster. Het had acht buisvormige armen die, als de concentraties van sterren in de Andromedanevel, spiraalvormig om elkaar gedrapeerd liggen. Dat lijkt geen gevolg van transport of van processen die na de dood van het organisme optraden, want de configuratie is precies hetzelfde bij de acht fossielen die in China werden verzameld, de zeven fossielen die in AustraliŽ werden verzameld, en de 31 exemplaren die de onderzoekers in het Australische gesteente lieten zitten. Vanwege zijn vorm is het organisme Eoandromeda octobrachiata (Vroege Andromeda[nevel] met acht armen).


Een van de vindplaatsen van de fossielen

De onderzoekers menen dat Eoandromeda een op de zeebodem levend organisme zonder harde bestanddelen was met een ietwat koepelvormig uiterlijk. Het organisme zou als het ware hebben bestaan uit twee 'lagení van lichaamscellen, waartussen zich een geleiachtige substantie bevond. Het voedde zich waarschijnlijk met voedingsstoffen die opgelost waren in het zeewater, of mogelijk ook in de bodem. Met zijn radiale symmetrie, zijn veronderstelde opbouw en zijn gebrek aan complexe organen zou het organisme in veel opzichten vergelijkbaar zijn met de zogeheten diploblasten, een taxon waartoe onder meer de huidige kwallen, zeeanemonen en koralen behoren; de groep waartoe Eoandromeda behoorde, zou dan een reeds lang geleden uitgestorven groep van de diploblasten vertegenwoordigen.

Referenties:
  • Zhu, M., Gehling, J.G., Xiao, S., Zhao, Y & Droser, M.L., 2008. Eight-armed Ediacara fossil in contrasting taphonomic windows from China and Australia. Geology 36, p. 867-870.

Fotoís: SantaBanta Forums.


Copyright © NGV 1999-2017
webmaster@geologischevereniging.nl